Căng thẳng thuế quan Mỹ-Canada tiếp diễn: Canada điều chỉnh danh sách đối phó, tăng thuế 50% đối với các mặt hàng như dây đồng, than củi

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Canada tiếp tục căng thẳng, Canada đang điều chỉnh danh sách thuế trả đũa đối với Mỹ đã công bố trước đó.

Theo giờ địa phương ngày 27/8, chính phủ Canada dưới khuôn khổ trả đũa cân bằng khoảng 20 tỷ USD đã tiếp tục điều chỉnh phạm vi hàng hóa, bổ sung dây đồng sản xuất tại Mỹ, than củi... vào danh sách chịu thuế trả đũa 50%, đồng thời thêm vào một số sản phẩm Mỹ như bình đựng thủy tinh, hình ảnh in ấn và gạch thạch cao. Bên cạnh đó, Canada loại bỏ các sản phẩm cá và hải sản ra khỏi danh sách trả đũa.

Đợt điều chỉnh này vẫn thuộc một phần kế hoạch tổng thể trả đũa mà Canada công bố hôm 25/8. Chính phủ Canada trước đó thông báo từ ngày 8/9 sẽ áp thuế trả đũa đối với khoảng 27,6 tỷ CAD (khoảng 20 tỷ USD) hàng hóa Mỹ, với các mức thuế suất khác nhau là 15%, 25% và 50%, theo nguyên tắc “từng đô la, từng thuế suất” để đáp trả động thái Mỹ trước đó áp thuế 50% với hàng hóa Canada. Danh sách mới nhất của Bộ Tài chính Canada cho thấy phạm vi trả đũa bao gồm các lĩnh vực như thép, nhôm, đồ nội thất, quần áo, đồ điện tử, thiết bị máy móc, v.v.

Theo Bloomberg, một phát ngôn viên của Bộ Tài chính Canada xác nhận dây đồng và than củi đã được bổ sung vào danh sách trực tuyến các mặt hàng dự kiến chịu thuế trả đũa của Canada; một số bình đựng thủy tinh, hình ảnh in ấn và gạch thạch cao của Mỹ cũng được đưa vào phạm vi chịu thuế 50%. Cùng lúc đó, Canada tối thứ Tư thông báo sẽ loại bỏ cá và hải sản khỏi danh sách trả đũa, Bộ trưởng Tài chính Chrystia Freeland cho biết đây là quyết định đưa ra sau khi tham khảo ý kiến ngành đánh bắt cá trong nước.

Dây đồng, than củi vào danh sách 50%, cá và hải sản được loại bỏ

Điểm nổi bật nhất lần này là Canada đưa dây đồng và than củi của Mỹ vào danh sách hàng chịu thuế 50%.

Bộ Tài chính Canada xác nhận các mặt hàng liên quan đã được ghi trong danh sách các sản phẩm dự kiến bị áp thuế trả đũa công khai trực tuyến. Điều này đồng nghĩa, dây đồng của Mỹ nhập khẩu vào Canada sẽ đối mặt với mức thuế bổ sung lên tới 50%.

Ngoài dây đồng và than củi, Canada còn đưa một số bình đựng thủy tinh, hình ảnh in ấn và gạch thạch cao của Mỹ vào phạm vi chịu thuế 50%.

Xét về cơ cấu hàng hóa, lần này Canada không đơn thuần mở rộng toàn bộ mặt hàng Mỹ chịu thuế trả đũa, mà vẫn điều chỉnh thành phần cụ thể dựa trên khuôn khổ tổng thể khoảng 20 tỷ USD đã công bố trước đó.

Khác với các mặt hàng bổ sung này, cá và hải sản thì bị loại khỏi danh sách trả đũa.

Chính phủ Canada tối thứ Tư thông báo sẽ dỡ bỏ các biện pháp trả đũa đối với những sản phẩm liên quan. Bộ trưởng Tài chính Chrystia Freeland ngày thứ Năm trả lời truyền thông rằng chính phủ Canada ra quyết định sau khi đã tham khảo ý kiến ngành thủy sản trong nước.

Điều chỉnh này cho thấy, dù vẫn duy trì tổng quy mô trả đũa, Canada cũng đang động thái điều chỉnh phạm vi hàng hóa cụ thể dựa theo thực trạng các ngành trong nước.

Trả đũa “từng đô la, từng thuế suất”, thuế thép nhôm trước đó đã tăng gấp đôi

Đợt điều chỉnh danh sách lần này vẫn được xây dựng trên khuôn khổ trả đũa “từng đô la, từng thuế suất” mà Canada công bố ngày 25/8.

Chính phủ Canada trước đó thông báo rằng kể từ ngày 8/9 sẽ áp thuế trả đũa 15%, 25% và 50% đối với khoảng 700 mặt hàng Mỹ, tổng trị giá khoảng 27,6 tỷ CAD (khoảng 20 tỷ USD), mức tương đương quy mô các biện pháp thuế quan mà Mỹ trước đây áp lên hàng hóa Canada.

Trong đó, thuế trả đũa 25% trước đây với sản phẩm thép và nhôm Mỹ được tăng lên 50%, các sản phẩm như đồ nội thất, quần áo và may mặc sản xuất tại Mỹ cũng chịu mức thuế 50%.

Bên cạnh đó, các mặt hàng như thiết bị điện gia dụng, pho mát, cá và hải sản cũng như một số sản phẩm thép, nhôm chế biến khác bị áp thuế 25%; trong khi một số thiết bị máy móc, công cụ công nghiệp và thiết bị nông nghiệp chịu thuế 15%.

Hiện nay, dây đồng, than củi cùng một số bình đựng thủy tinh tiếp tục được bổ sung vào danh sách thuế 50%, cho thấy Canada vẫn điều chỉnh lại thành phần cụ thể của hàng hóa xoay quanh mục tiêu “trả đũa tương đương”.

Chính phủ Canada trước đó nhấn mạnh, mục đích của các biện pháp trả đũa không phải chỉ để tăng thu ngân sách, mà là giúp các doanh nghiệp và người lao động Canada bị ảnh hưởng bởi thuế quan Mỹ giữ vững thị phần nội địa.

Đàm phán Mỹ - Canada đổ vỡ, hai bên liên tiếp áp thuế

Bối cảnh của việc Canada liên tục điều chỉnh danh sách trả đũa lần này là do đàm phán thương mại Mỹ - Canada đổ vỡ vào phút chót ngày 21/8 tuần trước.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Trump ngày 20/7 đã ký tuyên bố áp dụng Điều 338 của Luật Thuế quan năm 1930, áp thuế 50% đối với hàng trăm mặt hàng đặc thù nhập khẩu từ Canada bao gồm rượu vang đỏ, gậy khúc côn cầu, xi măng…, các biện pháp liên quan có hiệu lực từ ngày 22/8.

Hai bên ban đầu dự định đàm phán để đạt thỏa thuận trước khi các biện pháp thuế quan có hiệu lực, song không thể đạt được trước hạn chót. Sau khi thuế suất 50% của Mỹ có hiệu lực từ 22/8, Canada ngày 25/8 đã công bố cụ thể phương án trả đũa tương đương khoảng 20 tỷ USD với hàng hóa Mỹ, dự kiến hiệu lực từ ngày 8/9.

Do đó, việc bổ sung thêm dây đồng, than củi… vào danh sách lần này không phải là động thái mở rộng quy mô trả đũa bất ngờ, mà là điều chỉnh tiếp theo trong khuôn khổ khoảng 20 tỷ USD đã công bố.

Danh sách trả đũa liên tục điều chỉnh, ngày 8/9 thành cột mốc quan trọng

Khi Canada liên tục điều chỉnh danh sách hàng hóa, cuộc đọ sức thuế quan Mỹ - Canada đang từ các ngành trọng điểm như thép, nhôm mở rộng sang các mặt hàng cụ thể như dây đồng, than củi, bình đựng thủy tinh,...

Đối với Canada, trong bối cảnh tổng giá trị trả đũa cần tương ứng với các biện pháp của Mỹ, việc mặt hàng nào vào diện thuế 50%, mặt hàng nào loại trừ không chỉ là vấn đề chính sách thương mại mà còn gắn liền với chi phí, lợi ích phân bổ của từng ngành công nghiệp trong nước.

Việc cá, hải sản được loại bỏ, còn dây đồng và than củi... được bổ sung, phản ánh rõ điều này: Canada muốn duy trì trả đũa tương đương với Mỹ, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến các ngành liên quan trong nước.

Hiện tại, Canada dự định chính thức áp dụng thuế trả đũa mới từ ngày 8/9, phía Mỹ vẫn đang đe dọa sẽ tiếp tục tăng thuế với ngành ô tô của Canada và những lĩnh vực khác - điều này tiếp tục là biến số lớn của quan hệ thương mại hai nước.

Trong bối cảnh đàm phán thương mại Mỹ - Canada chưa có đột phá mới, ngày 8/9 sẽ là cột mốc quan trọng để quan sát liệu các biện pháp thuế quan hai bên có được thực thi toàn diện và liệu cuộc chiến thương mại có tiếp tục leo thang hay không.