Thị trường stablecoin trị giá 33 nghìn tỷ đô la và các đại lý trí tuệ nhân tạo đang tái định hình bối cảnh thanh toán, chấm dứt hiện tượng "premium tĩnh".

Nhà sáng lập Ark Invest, Cathie Wood, cho rằng Circle (CRCL) là bên hưởng lợi chính tiềm năng trong công cuộc đổi mới công nghệ của hệ thống tài chính truyền thống, và bà đánh giá thị trường cổ phiếu ngắn hạn vẫn chưa hiệu quả trong việc định giá giá trị lâu dài của công ty. 

Wood đăng trên nền tảng xã hội X rằng cổ phiếu Circle đã tăng 84% kể từ đợt IPO, nhưng lại tạo sự đối lập rõ rệt với các ông lớn trong lĩnh vực thanh toán truyền thống là Visa và Mastercard, khi cổ phiếu của hai công ty này tăng lần lượt khoảng 33 lần và 150 lần kể từ khi lên sàn năm 2006 và 2008. 

Bà nhận định các nhà phân tích nổi danh nhờ chiến lược mua vào cổ phiếu dịch vụ tài chính trưởng thành khi giá thấp có thể đã không nhận ra tiềm năng đột phá của các nhà phát hành stablecoin. 

Wood viết: “Dù CRCL đã tăng 84% kể từ IPO, biểu đồ một năm này cho thấy sự kém hiệu quả của thị trường cổ phiếu công khai trong ngắn hạn. Nhiều nhà phân tích dịch vụ tài chính xây dựng thành tích lâu dài dựa trên cổ phiếu như V và MA, nhưng họ không thể hiểu được Circle, công ty mang tính đột phá này.”

Diễn biến thị trường stablecoin và sự thay đổi đột phá từ các doanh nghiệp hiện hữu

Bình luận của Wood nhằm phản hồi phân tích được chia sẻ bởi Alex Obchakevich, đối tác tại Artemis và Oobit, người nhấn mạnh sự chênh lệch rõ rệt trong hiệu suất cổ phiếu thanh toán gần đây. 

Dù Visa tăng khoảng 5% từ đầu năm đến nay, còn Mastercard chỉ tăng 1%, nhưng sau khi Circle bật tăng mạnh 30% trong tháng vừa qua, cổ phiếu vẫn giảm 42% so với 12 tháng trước. Theo Obchakevich, thị trường đang dần từ bỏ quan niệm các mạng thanh toán nên được định giá cao nhờ vị thế phân phối, còn các nhà phát hành stablecoin vẫn dễ bị ảnh hưởng bởi biến động lãi suất. Ông chỉ ra rằng Circle đã vượt qua mô hình giao dịch thuần túy dựa vào lãi suất nhờ có giấy phép ngân hàng ủy thác liên bang, đạt lợi nhuận trong quý hai và doanh thu giao dịch tăng gấp đôi. Tháng 7, khối lượng giao dịch USDC đạt khoảng 849 tỷ USD, chiếm 62% tổng thị phần stablecoin.

Cùng lúc đó, rào cản cạnh tranh của các mạng truyền thống dường như đang giảm dần. Mastercard vừa chi 180 triệu USD để mua lại BVNK, mà BVNK từng là nhà cung cấp cơ sở hạ tầng hỗ trợ chức năng thanh toán stablecoin cho Visa — điều này làm nổi bật ranh giới ngày càng mờ giữa doanh nghiệp hiện hữu và bên đột phá. Hai công ty này cũng đã gia nhập liên minh tiêu chuẩn mở đứng sau OUSD, thực chất chuyển từ vai trò thu phí trung lập sang tham gia tích cực vào thị trường phát hành, khác với cách họ từng được cho là đứng ngoài cuộc. 

Dữ liệu on-chain cho thấy tính cấp thiết của sự chuyển đổi này: năm ngoái tổng giá trị chuyển stablecoin đạt 33 nghìn tỷ USD, tốc độ tăng trưởng lên đến 72% mỗi năm và các agent AI ngày càng giao dịch mà không phải tuân theo cấu trúc phí truyền thống. Như Obchakevich quan sát, thị trường giờ không chỉ lựa chọn giữa đường cũ và mới mà còn chia thành ba cược riêng biệt: phân phối, phát hành và các đồng tiền số được liên minh hỗ trợ. Ông kết luận rằng việc không đổi mới giờ đây sẽ chịu chi phí không hề rẻ.