Các doanh nghiệp không mua AI đắt nhất: Anthropic Fable 5 gặp khó khăn trong việc bán ra, OpenAI tận dụng cơ hội phản công

Mô hình mạnh nhất của Anthropic gặp khó trên thị trường, phơi bày những rạn nứt sâu trong mô hình kinh doanh của cuộc đua AI tiên phong.

Theo dữ liệu tiêu dùng từ 70.000 doanh nghiệp do công ty thanh toán Ramp theo dõi, hơn hai tháng sau khi Fable 5 ra mắt, khoản chi cho mô hình này chỉ ổn định quanh mức 11% chi phí tổng các sản phẩm của Anthropic, thấp hơn nhiều so với tình trạng cháy hàng thông thường khi các mô hình cao cấp trước đó trình làng. Trong khi đó, đối thủ OpenAI đang tăng tốc phản công — theo nguồn tin, khi GPT 5.6 ra mắt vào tháng 7, doanh thu hàng năm của OpenAI trong quý đó đã tăng 35% so với quý trước, vượt mốc 40 tỷ USD.

Anthropic cũng duy trì tốc độ tăng trưởng cao, với doanh thu hàng năm trong tháng 7 đạt 65 tỷ USD, tăng mạnh từ mức 47 tỷ USD hồi tháng 5; công ty còn ghi nhận lợi nhuận hoạt động điều chỉnh lần đầu tiên trong quý II năm nay. Tuy nhiên, tốc độ này vẫn thấp hơn ngưỡng 80 tỷ USD mà một số nhà đầu tư từng kỳ vọng, khiến triển vọng IPO đáng chú ý của công ty trở nên bất định.

Giá bán Fable 5 quá cao là nguyên nhân cốt lõi khiến mô hình này bị thờ ơ trên thị trường. Doanh nghiệp đang đồng loạt chuyển sang phương án kinh tế hơn — dù là Opus 5 nhỏ hơn nhưng mạnh mẽ của chính Anthropic, hay các mô hình mã nguồn mở giá rẻ từ thị trường Trung Quốc và các quốc gia khác.

Theo dữ liệu Ramp, kể từ khi Opus 5 được tung ra cuối tháng 7, chi tiêu doanh nghiệp cho mô hình này đã vượt qua Fable 5, trở thành chủ lực thực sự trong danh mục Anthropic. GPT 5.6 của OpenAI cũng có mức giá thấp hơn đáng kể so với Fable 5, càng thu hẹp không gian thị trường cho sản phẩm của Anthropic.

Đối tác của Accel và là nhà đầu tư gần 1 tỷ USD vào Anthropic, ông Miles Clements nhận xét: "Phần lớn mọi người không cần vận hành ở tuyến đầu nhất." Ông chỉ ra, giai đoạn khách hàng chỉ chọn mô hình cao cấp nhất "không phải một kỷ nguyên bền vững".

Chuyên gia kinh tế trưởng của Ramp, ông Ara Kharazian cũng cho rằng yêu cầu tuân thủ quy định về lưu trữ dữ liệu là yếu tố khác cản trở việc phổ cập Fable 5.

Quá trình ra mắt Fable 5 gặp nhiều trắc trở. Sau khi trình làng đầu tháng 6, Chính phủ Trump đã buộc Anthropic tạm dừng quảng bá mô hình này với lý do an ninh quốc gia, chỉ đến ngày 1/7 mới được phép hoạt động trở lại. Do ảnh hưởng đó, tốc độ tăng trưởng doanh thu tháng 6 của Anthropic đã bị chững lại rõ rệt.

Tuy nhiên, các nhà phân tích và nhà đầu tư cho biết, bất ổn chính trị đã không còn là yếu tố chủ đạo ảnh hưởng tới lựa chọn mô hình của khách hàng, mà giá cả và hiệu suất mới là động lực cốt lõi hiện nay.

Kharazian thừa nhận rằng, dự báo tương lai của Anthropic là vô cùng khó khăn. "Nếu dựa vào xu hướng trước đây, Anthropic lẽ ra phải dẫn đầu thị trường. Nhưng với việc mô hình mới nhất của OpenAI thể hiện vượt trội và Fable không đáp ứng kỳ vọng, kết quả lại hoàn toàn ngược lại."

Fable 5 bán chậm khiến quá trình IPO Anthropic đang chuẩn bị có thêm nhiều biến số. Theo dự báo của nhà đầu tư, đợt niêm yết này có thể đạt mức định giá 2 nghìn tỷ USD hoặc cao hơn, dự kiến sớm nhất sẽ khởi động vào tháng tới, hứa hẹn trở thành một trong những IPO lớn nhất lịch sử.

Xét về cơ bản, Anthropic vẫn duy trì được đà tăng trưởng mạnh mẽ — doanh thu từ đầu năm tới nay đã tăng gần gấp bảy lần, số doanh nghiệp khách hàng có mức chi tiêu trung bình trên 100.000 USD/năm đã đạt 6.000, quý III được kỳ vọng tiếp tục sinh lợi nhuận.

Tuy nhiên, việc Fable 5 không thể lặp lại thành công bán hàng "vừa ra mắt đã cháy hàng" như các sản phẩm trước đã làm lung lay giả định rằng các mô hình tiên tiến luôn dẫn dắt tiêu dùng. Nếu doanh nghiệp tiếp tục ưu tiên hiệu quả chi phí hơn là sức mạnh tính toán cực hạn, mô hình kinh doanh của các phòng thí nghiệm AI hàng đầu dựa vào doanh thu từ sản phẩm cao cấp sẽ đối mặt với sự đánh giá lại mang tính hệ thống.