Bitcoin Quay Đầu Tăng Mạnh: Short Bị Thanh Lý Kỷ Lục - Chuyện Gì Đang Xảy Ra?

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ tư (19/08-US) kết thúc phiên với cả ba chỉ số đều tăng từ 0.16% đến 0.22%. Hợp đồng vàng tăng lên 4553 USD/ounce. Dầu cũng tiếp tục tăng lên 87.23 USD/thùng và BRENT tăng lên 93.13 USD/thùng.

Bitcoin đã tăng mạnh lên quanh 71,000 USD, hơn 10% trong vòng 24 giờ. Các altcoin lớn cũng đồng loạt tăng. Vốn hóa thị trường crypto tăng lên 2.41 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền ETF crypto Mỹ ngày 19/8 ghi nhận xu hướng tích cực rõ rệt, với dòng vốn lớn tiếp tục đổ vào các tài sản chủ chốt. Bitcoin dẫn đầu với 517.19 triệu USD, tiếp theo là Ethereum với 189.15 triệu USD. XRP ghi nhận 2.35 triệu USD, SOL đạt 2.10 triệu USD, LINK đạt 1.65 triệu USD và HBAR thu hút 848.19 nghìn USD.

Ở chiều ngược lại, HYPE ghi nhận dòng tiền rút ròng 1.97 triệu USD. Các ETF AVAX, DOGE, DOT, LTC và BNB không ghi nhận dòng tiền trong ngày.

Động lực chính của cú tăng Bitcoin đến từ làn sóng thanh lý lệnh short. Chỉ trong 4 giờ, khoảng 1.63 tỷ USD vị thế bị thanh lý, nâng tổng thanh lý 24 giờ lên 1.76 tỷ USD chỉ riêng ở các lệnh đòn bẩy BTC, mức cao nhất được đề cập trong lịch sử crypto. Khi Bitcoin bất ngờ tăng, các vị thế short bị buộc phải mua để đóng lệnh, tạo thêm lực mua và tiếp tục đẩy giá lên, từ đó hình thành hiệu ứng short squeeze.

Điều đáng chú ý là thị trường đã thoát khỏi trạng thái đi ngang kéo dài. Sau thời gian Bitcoin liên tục tăng giảm nhẹ khiến tâm lý nhà đầu tư chán nản, phiên tăng mạnh hôm nay đã tạo lại sự sôi động. Tuy nhiên, cần phân biệt biến động ngắn hạn với xu hướng dài hạn: dòng tiền và nền tảng quyết định xu hướng dài hạn, trong khi tâm lý và thanh khoản có thể khiến giá biến động rất mạnh trong ngắn hạn.

Bộ tài chính Mỹ tăng mua lại nợ để ổn định trái phiếu

Bộ Tài chính Mỹ can thiệp vào thị trường trái phiếu để giải quyết vấn đề thanh khoản. Chính phủ Mỹ đang thu thuế ít hơn chi tiêu, khiến thâm hụt ngân sách năm nay ước tính khoảng 1,900 tỷ USD và nợ công tiến gần 40,000 tỷ USD. Khi các trái phiếu cũ lãi suất thấp đáo hạn, Chính phủ phải phát hành trái phiếu mới với lãi suất cao hơn, khiến chi phí trả lãi ngày càng lớn.

Vấn đề đáng chú ý hiện nay là thanh khoản trên thị trường trái phiếu. Khi lợi suất trái phiếu mới tăng, trái phiếu cũ có lãi suất thấp trở nên kém hấp dẫn và phải giảm giá để có thể bán được. Tuy nhiên, nếu nguồn cung trái phiếu mới quá lớn, những người nắm giữ trái phiếu cũ, bao gồm cả ngân hàng và các tổ chức đầu tư, có thể gặp khó khăn khi muốn bán. Giá tiếp tục giảm sẽ khiến lợi suất tăng thêm, tạo áp lực lên toàn bộ thị trường tài chính.

Vì vậy, Bộ Tài chính Mỹ đang tăng tốc chương trình mua lại trái phiếu, từ khoảng 2 tỷ USD lên ít nhất 4 tỷ USD và có thể tiếp tục nâng quy mô trong những tháng tới. Việc này giúp cải thiện thanh khoản và giảm áp lực ngắn hạn cho thị trường, nhưng không giải quyết được nguyên nhân khiến lợi suất cao. Nếu lạm phát vẫn dai dẳng, Fed khó giảm lãi suất, trong khi lãi suất cao lại khiến chi phí vay và chi phí trả nợ của Chính phủ tiếp tục tăng.

Về dài hạn, rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng Fed phải can thiệp sâu hơn. Nếu Bộ Tài chính liên tục phải mua lại trái phiếu để hỗ trợ thanh khoản nhưng không đủ người mua trái phiếu mới, Fed có thể phải tham gia, qua đó mở rộng bảng cân đối kế toán và bơm thêm tiền vào hệ thống. Đây là điều Chủ tịch Fed Kevin Warsh không muốn, nhưng áp lực có thể gia tăng nếu lợi suất tiếp tục tăng mạnh.

Biên bản cuộc họp Fed gần đây cũng cho thấy quan điểm khá diều hâu. Chín thành viên bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất, trong khi ba người muốn tăng lãi suất. Một số quan chức cho rằng nếu lạm phát tăng trở lại, Fed thậm chí cần tăng lãi suất thay vì chỉ duy trì mức hiện tại. Họ cũng muốn giảm tần suất điều chỉnh lãi suất, thay vì liên tục đưa ra tín hiệu cho thị trường.

Tuy nhiên, biên bản này chưa phản ánh đầy đủ tình hình hiện tại. Sau ba tuần, dữ liệu việc làm và lạm phát đã có những thay đổi, vì vậy chưa thể dùng các thông tin này để kết luận Fed sẽ làm gì trong cuộc họp ngày 16/9. Hiện khả năng cao vẫn là Fed giữ nguyên lãi suất.

Tóm lại, Bộ Tài chính Mỹ hiện chỉ đang giải quyết vấn đề thanh khoản, chứ chưa giải quyết được nguyên nhân khiến lợi suất cao. Áp lực dài hạn vẫn phụ thuộc vào lạm phát, giá dầu và căng thẳng Mỹ Iran. Fed hiện cũng rơi vào thế khó: giảm lãi suất có thể khiến lạm phát dai dẳng hơn, tăng lãi suất lại gây thêm áp lực lên nền kinh tế và nợ công. Vì vậy, câu hỏi quan trọng trong tháng 9 không còn đơn giản là tăng hay giảm lãi suất, mà là mức lãi suất hiện tại có đủ để đưa lạm phát trở lại mục tiêu hay không.

Những tín hiệu tốt cho dự luật crypto ở Mỹ

Quy định crypto tại Mỹ đang có tín hiệu tích cực hơn, trong bối cảnh thị trường đã quá mệt mỏi với việc chờ CLARITY Act. Dù Thượng viện dự kiến bỏ phiếu thủ tục vào ngày 15/9, dự luật vẫn phải vượt qua nhiều vòng tại Thượng viện, Hạ viện và Tổng thống Trump ký thông qua, nên vẫn còn nhiều trở ngại.

Trong lúc chờ luật, các cơ quan quản lý đang chủ động thúc đẩy những quy định hỗ trợ crypto. Tổng thống Trump xác nhận tham dự cuộc họp tại Nhà Trắng về crypto và prediction market cùng lãnh đạo SEC, CFTC và đại diện ngành ngân hàng, crypto. Mục tiêu là thống nhất định hướng trước khi SEC và CFTC đưa ra các quy định mới, tạo khung pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường.

Đáng chú ý nhất là đề xuất của SEC cho phép doanh nghiệp huy động vốn thông qua phát hành token với cơ chế “safe harbor”. Theo đề xuất, doanh nghiệp có thể phát hành tối đa 5 triệu USD token trong 4 năm với yêu cầu công bố thông tin đơn giản hơn, sau đó có thể huy động tới 75 triệu USD mỗi năm nếu đáp ứng thêm điều kiện. Điều này có thể giúp huy động vốn bằng token dễ dàng hơn đáng kể so với chứng khoán truyền thống.

Quan trọng hơn, token có thể ban đầu mang tính tập trung nhưng sau thời gian safe harbor có thể chuyển thành tài sản phi tập trung nếu dự án hoàn thành mục tiêu và đáp ứng điều kiện. Đây có thể là bước mở đường để nhiều công ty Mỹ huy động vốn bằng token thay vì phải chịu toàn bộ quy trình pháp lý như phát hành chứng khoán. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là đề xuất, chưa phải quy định chính thức.

SEC cũng đang thể hiện thái độ khác rõ rệt so với thời Gary Gensler. Chủ tịch Paul Atkins công khai ủng hộ việc Mỹ dẫn đầu thị trường crypto và tài sản số, cho thấy trọng tâm đang chuyển từ xử lý vi phạm sang xây dựng khung pháp lý để thị trường phát triển.

Song song đó, quá trình token hóa tài sản truyền thống đang được các tổ chức tài chính lớn đẩy mạnh. DTCC đang phát triển hệ thống sử dụng blockchain và smart contract để token hóa quyền sở hữu đối với cổ phiếu Russell 1000, một số ETF và trái phiếu chính phủ. Hệ thống dự kiến sử dụng mô hình đa chuỗi như Canton, Besu và Stellar, nhằm tăng tốc độ thanh toán và chuyển giao quyền sở hữu.

Dòng tiền ETF cũng đang hỗ trợ tâm lý thị trường, với gần 300 triệu USD vào ngày đầu tuần và thêm khoảng 189 triệu USD trong ngày tiếp theo, cho thấy áp lực bán đã giảm.

Nhìn tổng thể, dù CLARITY Act vẫn chưa chắc chắn, hướng đi của thị trường ngày càng rõ: các tổ chức Phố Wall đang thúc đẩy token hóa vì lợi ích kinh tế, trong khi SEC, CFTC và Nhà Trắng cũng đang tạo điều kiện pháp lý. Việc các tổ chức như Neuberger và Securitize triển khai tài sản token hóa trên Ethereum, Solana, Avalanche và Sui cho thấy vốn truyền thống và blockchain đang ngày càng tiến gần nhau, mở ra thêm dòng tiền và thanh khoản cho thị trường crypto.

VanEck nói tín hiệu đầu hàng Bitcoin đang xuất hiện mạnh

VanEck cho rằng Bitcoin đang tiến gần vùng tạo đáy. VanEck theo dõi 12 chỉ số on-chain và hiện có 8 chỉ số đã bước vào vùng đầu hàng, trong khi khoảng 5 tháng trước cả 12 chỉ số đều ở trạng thái này. Điều này cho thấy tâm lý thị trường đã suy yếu đáng kể, dù chưa thể khẳng định Bitcoin đã tạo đáy. VanEck cho rằng nếu giá không giảm sâu thêm và bắt đầu phục hồi từ đây thì vẫn hoàn toàn hợp lý, bởi chu kỳ hiện tại khác các chu kỳ trước khi Bitcoin chưa tăng quá mạnh và thị trường cũng chưa xuất hiện những cú sụp đổ lớn như Celsius, Three Arrows Capital hay FTX. Bên cạnh đó, dòng tiền mới từ các ETF cũng tạo ra sự khác biệt so với các chu kỳ trước.

Biến động Bitcoin đang ở mức cực thấp, phản ánh tâm lý chán nản của thị trường. Theo Fodi, mức dao động giá hiện tại của Bitcoin thấp hơn 98.5% số ngày trong lịch sử. Đây không phải tín hiệu chắc chắn về hướng đi tiếp theo, nhưng cho thấy thị trường đang rơi vào trạng thái khá thờ ơ và thiếu động lực. Kết hợp với dữ liệu của VanEck, có thể thấy Bitcoin đang ở gần vùng tạo đáy, dù chưa thể xác nhận đáy đã được thiết lập.

Chu kỳ 4 năm vẫn chưa bị phá vỡ, nhưng cần thêm thời gian để xác nhận. Ben Cowen cho rằng diễn biến hiện tại vẫn tương đối phù hợp với chu kỳ trước, khi Bitcoin lập đỉnh vào quý IV năm ngoái rồi bước vào xu hướng giảm. Nhiều người hiện kỳ vọng giá sẽ tiếp tục giảm sâu và kéo dài nhiều năm, nhưng nếu lịch sử lặp lại, Bitcoin có thể tạo đáy vào quý IV năm nay và sau đó phục hồi. Tuy nhiên, hiện vẫn còn quá sớm để khẳng định chu kỳ 4 năm sẽ tiếp tục chính xác như trước.

Trong khi nhà đầu tư nhỏ lẻ thận trọng, các tổ chức lớn vẫn giữ quan điểm tích cực về Bitcoin. BlackRock cho rằng đợt giảm vừa qua chủ yếu đến từ hoạt động thanh lý và khi lượng vị thế bị thanh lý đã giảm, thị trường có thể ổn định trở lại. Về dài hạn, họ cho rằng Bitcoin có đặc điểm khác biệt và không có tương quan tuyệt đối với vàng hay chứng khoán, qua đó tạo ra giá trị đa dạng hóa cho danh mục. Ngay cả tỷ trọng chỉ 1 đến 2% Bitcoin trong danh mục truyền thống 60% cổ phiếu và 40% trái phiếu cũng có thể tạo ảnh hưởng đáng kể nếu Bitcoin tăng mạnh, trong khi rủi ro đối với toàn bộ danh mục vẫn tương đối hạn chế.

Dữ liệu on-chain cũng xuất hiện tín hiệu tích cực từ cá voi. Một số dữ liệu cho thấy cá voi đã tích lũy khoảng 43,000 BTC, tương đương gần 2 tỷ USD, trong vòng 60 ngày. Tuy nhiên, dữ liệu on-chain không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác hoàn toàn hành vi thực tế, nên đây nên được xem là tín hiệu tham khảo thay vì bằng chứng chắc chắn về một xu hướng tăng mới.

Các thông tin khác:

• Royal Bank of Canada, ngân hàng lớn nhất Canada đã mua thêm 46,001 cổ phiếu MSTR, trị giá khoảng 4.45 triệu USD, nâng vị thế lên 385,002 cổ phiếu, tương đương khoảng 37.2 triệu USD. Tổng số cổ phiếu MSTR mà ngân hàng nắm giữ đã tăng 13.5%.

• Trung Quốc tiếp tục mở rộng mạng lưới e-CNY, bổ sung thêm 8 ngân hàng thương mại, nâng tổng số tổ chức tham gia lên 30. Đây là lần mở rộng thứ hai trong năm 2026, nhằm tăng tính cạnh tranh, mở rộng khả năng tiếp cận của doanh nghiệp vừa và nhỏ và thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới bằng nhân dân tệ kỹ thuật số.