IMF cảnh báo AI đang tái định hình hệ thống tài chính, tốc độ, sự liên kết và rủi ro mạng lưới nổi lên như những thách thức ổn định mới

Theo BlockBeats News, ngày 24 tháng 7. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã đưa ra cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo đang thâm nhập vào lõi của hệ thống tài chính, thay đổi cách vận hành giao dịch, tín dụng, hoạt động quản lý và hạ tầng tài chính. Tuy nhiên, việc sử dụng đồng thời các mô hình AI trên diện rộng có thể làm gia tăng biến động thị trường và xuất hiện các rủi ro hệ thống mới.

IMF cho biết các cơ quan quản lý tài chính hiện nay cần tập trung vào ba lĩnh vực chính: tăng cường quản trị đối với các giao dịch dựa trên AI, hoạt động tín dụng và Công nghệ Giám sát (SupTech); nâng cao minh bạch thị trường liên quan đến ứng dụng AI, mức độ phụ thuộc vào mô hình và khả năng chịu rủi ro; tăng cường hợp tác quốc tế để nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống tài chính và năng lực phòng thủ mạng lưới.

IMF chỉ ra rằng AI đang rút ngắn thời gian ra quyết định trong các thị trường tài chính. Các mô hình máy học được sử dụng rộng rãi trong các chiến lược giao dịch, tạo tín hiệu tần suất cao, phân tích tài chính doanh nghiệp và đánh giá rủi ro tín dụng. Trong điều kiện thị trường bình thường, AI giúp tăng thanh khoản, giảm chi phí và nâng cao năng lực nhận diện rủi ro.

Tuy nhiên, trong giai đoạn thị trường căng thẳng, AI có thể trở thành nhân tố khuếch đại biến động. Khi nhiều mô hình AI, dựa trên dữ liệu và tín hiệu tương đồng, đồng thời điều chỉnh trạng thái giao dịch, có thể phát sinh “hiệu ứng bầy đàn AI”, làm trầm trọng thêm biến động thị trường và có khả năng làm gia tăng nguy cơ xảy ra các đợt “flash crash” trong tương lai.

Bên cạnh đó, tính mờ đục của các mô hình AI cũng làm gia tăng thách thức cho công tác giám sát. IMF nhận định ngay cả các tổ chức tài chính lớn cũng có thể gặp khó khăn khi giải thích logic ra quyết định của chiến lược AI trong các môi trường thị trường cực đoan, khiến năng lực nhận diện rủi ro sớm của các cơ quan quản lý bị suy yếu.

IMF cũng cảnh báo sự phụ thuộc tập trung vào hạ tầng AI đang nổi lên như một nguồn rủi ro mới. Nhiều tổ chức tài chính lệ thuộc vào một số ít nhà cung cấp dịch vụ đám mây, đơn vị dữ liệu và nhà cung ứng mô hình AI. Nếu các nhà cung cấp then chốt gặp sự cố kỹ thuật, tấn công mạng hoặc cú sốc địa chính trị, tác động có thể xảy ra đồng thời lên nhiều tổ chức tài chính.

Trong lĩnh vực quản lý, AI đang hỗ trợ các ngân hàng trung ương và tổ chức tài chính tăng cường giám sát thị trường, nhận diện rủi ro và hiệu quả điều tiết. Tuy nhiên, IMF nhấn mạnh rằng AI nên phục vụ việc củng cố phán đoán quản lý thay vì thay thế cho quyết định của con người.