Yemen báo động: eo biển Mandeb có thể trở thành chiến trường thứ hai, tuyến giao thông hàng hải toàn cầu đối mặt với nguy cơ bị phong tỏa kép

⑴ Iran đã thông báo cho lực lượng Houthi sẵn sàng đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb để trả đũa việc Mỹ có thể tấn công cơ sở hạ tầng điện lực của họ. Nếu lệnh này được thực thi, Iran sẽ mở ra một tuyến chiến tuyến hàng hải mới nhằm ngăn chặn thương mại toàn cầu bên ngoài eo biển Hormuz. ⑵ Lượng lưu thông qua eo biển Hormuz đã giảm xuống mức thấp do sự đối đầu giữa Mỹ và Iran, giá dầu Brent đã tăng đáng kể trong tuần này. Nếu eo biển Bab el-Mandeb cũng bị đóng lại, tuyến vận chuyển hàng hải giữa châu Á và châu Âu chỉ còn duy nhất tuyến vòng qua mũi Hảo Vọng, khiến thời gian và chi phí nhiên liệu vận tải tăng vọt. ⑶ Saudi Arabia sử dụng đường ống East-West để đưa dầu thô từ các mỏ phía Đông đến cảng Yanbu ở Biển Đỏ, một phần xuất khẩu đã tránh được eo biển Hormuz, nhưng hiện nay, dòng chảy này buộc phải đi qua eo biển Bab el-Mandeb để đến thị trường châu Á. Sự an toàn của điểm huyết mạch này quyết định trực tiếp hiệu quả của tuyến thay thế. ⑷ Lực lượng Houthi đã tiến hành hàng trăm vụ tấn công bằng tên lửa và drone vào tàu thương mại ở Biển Đỏ từ cuối năm 2023 đến đầu 2025, buộc các tuyến container phải vòng qua châu Phi, dẫn đến doanh thu phí qua kênh đào Suez của Ai Cập giảm hơn 60%. Nếu cuộc tấn công tiếp tục leo thang, tác động sẽ càng sâu rộng. ⑸ Các nhà phân tích cho rằng lực lượng Houthi có đủ khả năng tên lửa và drone để phong tỏa, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran ở Yemen có thể tham gia quyết định thời điểm hành động, tuy nhiên việc tổ chức này có thực hiện chỉ thị hay không vẫn còn bất định; bất kỳ sự phong tỏa thực tế nào đều có thể dẫn đến phản ứng quân sự rộng lớn hơn. ⑹ Nếu cả hai eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb cùng bị phong tỏa, khoảng 20% thương mại dầu mỏ toàn cầu cùng một tỷ lệ lớn khí tự nhiên hóa lỏng và hàng hóa container sẽ bị tê liệt. Các nhà kinh tế cảnh báo giá dầu có thể tăng vọt cực đoan do lo ngại nguồn cung, nhập khẩu nhiên liệu và giá hàng hóa tiêu dùng tại các nền kinh tế mới nổi châu Á sẽ chịu tác động trực tiếp.