Nếu phí qua eo biển Hormuz trở thành tiền lệ, nó có thể mở ra “hộp Pandora” trị giá 136 tỷ USD

```htmlTheo Jinse Finance, cuộc chiến tại Iran đã trở thành một cuộc đối đầu xoay quanh Eo biển Hormuz — tuyến đường thủy đóng vai trò then chốt đối với dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và các loại hàng hóa thiết yếu toàn cầu khác. Nếu xung đột cuối cùng khiến Eo biển Hormuz rơi vào sự kiểm soát vĩnh viễn của Iran hoặc Mỹ, điều này có thể đánh dấu sự kết thúc của nguyên tắc tự do lưu thông trên biển quốc tế vốn đã hỗ trợ thương mại toàn cầu trong hàng trăm năm qua. Ông Erik Grøndt, nhà phân tích cấp cao tại công ty tư vấn Rystad Energy, cho biết: “Đây có thể là một tiền lệ nguy hiểm, khiến chi phí vận tải hàng hải quốc tế tăng mạnh, và cuối cùng các khoản chi phí này sẽ được chuyển sang cho người tiêu dùng cuối cùng.”Kể từ sau cuộc không kích do Mỹ và Israel dẫn đầu ngày 28 tháng 2, Iran gần như ngay lập tức tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz, tạo ra cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Có được đòn bẩy mới đối với nền kinh tế thế giới, Tehran đang cố gắng duy trì lợi thế này. Các tàu muốn đi qua eo biển này hoặc phải phối hợp với Cục quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư mới được Iran thành lập (có thể phải chịu chi phí rất cao), hoặc đối mặt với rủi ro bị lực lượng vũ trang Iran tấn công.Ông Rob Thummel, Giám đốc quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại Tortoise Capital, lưu ý rằng nếu phí qua Eo biển Hormuz trở thành thông lệ trong vận tải đường thủy, chi phí vận chuyển có thể sẽ tăng lên. Dù chi phí là điều đáng lo ngại, đó không phải là vấn đề trọng tâm.Theo báo cáo, trước đây Iran từng thu phí từ 1 đến 2 đô la cho mỗi thùng dầu từ các tàu chở dầu, tương đương khoảng 2 triệu đô la cho mỗi tàu dầu thô loại lớn (VLCC). Tuy nhiên, ngay cả khi các công ty vận tải đồng ý trả phí, các công ty bảo hiểm vẫn sẽ từ chối bảo hiểm cho các tàu thanh toán cho đối tượng bị trừng phạt (bao gồm nhiều cơ quan trọng yếu của Iran).Ông Nigel Green, Giám đốc điều hành tập đoàn tư vấn tài chính deVere Group, cho biết: “Chưa bàn đến các tranh luận pháp lý, các công ty bảo hiểm sẽ là bên giải quyết vấn đề này trước tiên. Đối với các khoản phí có rủi ro liên quan đến trừng phạt, các nhà bảo hiểm có thể sẽ dừng cấp đơn bảo hiểm ngay lập tức.” Ngay cả khi phí được thu bởi bên thứ ba như Oman, khoản thu này vẫn có thể vi phạm luật biển quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển, cho phép các công ty bảo hiểm từ chối chuyến đi hoặc chấm dứt bảo hiểm.Mối lo ngại lớn hơn nằm ở chỗ: mô hình thu phí tại Eo biển Hormuz có thể tạo tiền lệ cho các tuyến đường huyết mạch toàn cầu khác, khuyến khích các quốc gia và khu vực như Indonesia, Singapore và Anh vũ khí hóa lợi thế địa lý. Theo ước tính của các nhà phân tích cấp cao Rystad Energy, 10 tuyến đường huyết mạch hàng đầu toàn cầu bao gồm Hormuz, Gibraltar, Dover và Malacca mỗi năm có thể mang lại doanh thu tiềm năng từ phí qua lại vượt 136 tỷ đô la, tạo ra cơ hội thu nhập chủ quyền “chưa được khai thác” rất lớn. “Một thế giới mà các tuyến hàng hải huyết mạch đều bị thương mại hóa có thể sẽ trở nên lạm phát hơn, chia rẽ hơn và quân sự hóa hơn nữa,” các nhà phân tích nhận định. (Golden Ten Data)```