Tóm tắt nhanh
- Bolivia đang đánh giá xem USDT có thể hoạt động như một phương thức thanh toán được quản lý cùng với đồng boliviano và đô la Mỹ truyền thống hay không.
- Chưa có thông báo về ngày triển khai, quy định cuối cùng, hoặc thay đổi đối với trạng thái tiền pháp định của USDT.
- Tích hợp trực tiếp với ngân hàng và doanh nghiệp có thể giảm sự phụ thuộc vào các sàn P2P phi chính thức và đơn giản hóa quy trình chuyển tiền, chuyển đổi tiết kiệm, cũng như thanh toán quốc tế.
- USDT có thể cải thiện khả năng tiếp cận đồng đô la số nhưng không thể bổ sung dự trữ ngoại hối của Bolivia hoặc loại bỏ chi phí chuyển đổi và rủi ro phát hành.
Bolivia đang đánh giá liệu stablecoin USDT của Tether có thể được tích hợp vào hệ thống thanh toán quốc gia như một phương thức thanh toán được quản lý bên cạnh đồng boliviano và đô la Mỹ thông thường hay không.
Bộ trưởng Kinh tế José Gabriel Espinoza ngày 10/7 cho biết, chính phủ đang tiến hành đánh giá kỹ thuật về cách USDT có thể được đưa vào “như một loại tiền tệ nữa” trong hệ thống thanh toán, theo bình luận của ông được La Razón đưa tin.
Đề xuất này vẫn đang trong quá trình xem xét. Bolivia chưa ban hành các quy định thực thi, chọn nhà cung cấp dịch vụ thanh toán, ấn định ngày triển khai, hoặc công bố USDT là tiền pháp định. Thay vào đó, chính phủ đang xem xét cách một đồng đô la số vốn đã được các hộ gia đình và doanh nghiệp sử dụng có thể lưu thông qua các kênh tài chính hợp pháp.
Khủng hoảng đô la tạo ra nhu cầu trước khi có quy định
Đề xuất này xuất hiện sau nhiều năm Bolivia gặp áp lực về nguồn cung ngoại tệ. Báo cáo Ổn định Tài chính tháng 5/2026 của Ngân hàng Trung ương Bolivia cho biết dự trữ ngoại hối chỉ mới phục hồi một phần và vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thanh toán và thanh khoản đối ngoại của nền kinh tế.
Bolivia cũng đã thay thế khung tỷ giá cố định lâu năm của mình vào tháng 6 bằng một hệ thống linh hoạt hơn. Theo Nghị quyết số 88/2026 của Ngân hàng Trung ương, tỷ giá chính thức giữa boliviano và đô la bây giờ được tính hàng ngày từ các giao dịch ngoại tệ có trọng số do các ngân hàng được quản lý thực hiện.
USDT phát triển như một lối đi thay thế khi việc tiếp cận đô la ngân hàng bị hạn chế. Người dùng có thể mua một token định giá theo đô la, giữ nó dưới dạng số, và chuyển tiền mà không cần lấy tiền mặt hoặc dựa vào chuyển khoản quốc tế truyền thống.
Mức tăng trưởng này đã có thể thấy rõ chỉ một năm sau khi Bolivia dỡ bỏ các hạn chế trước đây. Số liệu chính thức của ngân hàng trung ương cho thấy giá trị giao dịch tài sản số tăng từ $46,5 triệu trong nửa đầu năm 2024 lên $294 triệu cùng kỳ năm 2025, tăng hơn 630%. Tổng khối lượng giao dịch đạt $430 triệu sau khi thay đổi chính sách, trong đó các cá nhân chiếm 86% hoạt động ghi nhận qua hệ thống tài chính.
Những con số này, được đăng tải trong báo cáo tổng kết năm đầu tiên theo khung mới của Ngân hàng Trung ương, chỉ ra rằng việc sử dụng stablecoin chủ yếu được thúc đẩy bởi các hộ gia đình chứ không phải chỉ các doanh nghiệp lớn hoặc trader chuyên nghiệp.
Bolivia đã chuyển từ cấm sang tiếp cận qua ngân hàng
Cửa mở về pháp lý bắt đầu vào tháng 6/2024, khi Nghị quyết số 082/2024 của Ngân hàng Trung ương đã dỡ bỏ lệnh cấm sử dụng công cụ thanh toán điện tử để mua bán tài sản số.
Quyết định này không biến USDT hoặc các tài sản số khác thành tiền tệ chính thức. Nó cho phép các kênh thanh toán hợp pháp xử lý giao dịch liên quan, đồng thời mở đường cho các ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ tài chính tham gia thị trường.
Bolivia mở rộng khuôn khổ này thông qua Nghị định Tối cao số 5384, xác định các nhà cung cấp dịch vụ tài sản số và yêu cầu các doanh nghiệp công nghệ tài chính hoạt động trong các lĩnh vực như lưu ký, trao đổi, chuyển tiền, thanh toán và tài sản mã hóa phải được cấp phép từ Cơ quan Giám sát Hệ thống Tài chính.
Các dịch vụ ở cấp ngân hàng đã bắt đầu xuất hiện. Quy định dịch vụ tài sản số hiện tại của Banco FIE cho phép khách hàng đủ điều kiện có thể mua bán USDT và nhận chuyển khoản qua tài khoản crypto liên kết với nền tảng điện tử của ngân hàng. Người dùng phải duy trì tài khoản tiết kiệm boliviano hoạt động và hoàn thành các yêu cầu xác minh của ngân hàng.
Mô hình này vẫn xem USDT như một sản phẩm tài chính riêng biệt. Việc tích hợp đầy đủ vào hệ thống thanh toán sẽ bước xa hơn bằng cách cho phép số dư USDT kết nối trực tiếp với các doanh nghiệp, chuyển khoản, hóa đơn và có thể với tài khoản ngân hàng khác mà không cần người dùng rời khỏi nền tảng hợp pháp.
Các khoản thanh toán hàng ngày có thể trở nên dễ dàng hơn thế nào
Quy trình hiện tại có thể yêu cầu nhiều bước rời rạc. Một người có thể phải mua USDT qua ngân hàng hoặc thị trường P2P, chuyển nó sang ví khác, bán lấy boliviano, rồi chuyển số tiền này vào tài khoản ngân hàng trước khi thực hiện thanh toán thông thường.
Một giải pháp kết nối thanh toán quốc gia được quản lý có thể giảm ma sát ở bốn lĩnh vực thực tiễn:
- Thanh toán doanh nghiệp: Khách hàng có thể thanh toán trực tiếp bằng USDT trong khi doanh nghiệp nhận USDT hoặc tự động nhận số tiền boliviano đã được quy đổi.
- Kiều hối: Người nhận có thể nhận đồng đô la số và sử dụng hoặc quy đổi thông qua cùng một ứng dụng hợp pháp thay vì phải dựa vào quầy trao đổi hay đại lý tiền mặt riêng biệt.
- Tiết kiệm cá nhân: Người dùng muốn tiếp xúc đô la có thể chuyển đổi giữa boliviano và USDT với tỷ giá, phí và số tiền cuối cùng đều được hiển thị trước khi xác nhận.
- Nhập khẩu doanh nghiệp nhỏ: Công ty có thể thanh toán hóa đơn cho nhà cung cấp nước ngoài chấp nhận USDT mà không cần chờ chuyển khoản từ ngân hàng đại lý truyền thống.
Chưa có chức năng nào trong số này được chính phủ xác nhận. Giá trị thực tế sẽ phụ thuộc vào thiết kế kỹ thuật cuối cùng, các ngân hàng tham gia, mức chấp nhận của doanh nghiệp, hạn mức giao dịch và giá chuyển đổi giữa USDT với boliviano.
Tỷ giá chuyển đổi có thể còn quan trọng hơn phí blockchain đối với người dùng. Một lần chuyển khoản chỉ tốn vài cent trên chuỗi có thể vẫn đắt nếu ngân hàng hoặc nhà cung cấp dịch vụ áp dụng biên độ chuyển đổi rộng, phí lưu ký hoặc phí rút tiền.
Tích hợp trực tiếp còn giúp giảm một số rủi ro liên quan đến chợ P2P không chính thức. Khách hàng sẽ không còn phải gửi tiền cho đối tác lạ và chờ chuyển token, trong khi nhà cung cấp hợp pháp có thể cung cấp nhật ký giao dịch, hỗ trợ khách hàng và quy trình khiếu nại rõ ràng.
Điều đánh đổi là quyền riêng tư bị giảm. Thanh toán USDT qua ngân hàng sẽ yêu cầu xác minh danh tính, giám sát giao dịch và có thể rà soát người gửi, người nhận, ví và nguồn tiền.
USDT cung cấp quyền tiếp cận đô la, không phải tăng dự trữ đô la
Tích hợp USDT sẽ không tạo thêm đồng đô la vật lý bên trong Bolivia hoặc tăng dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương. Token USDT là quyền yêu cầu tư nhân nhằm bám sát giá đô la thông qua dự trữ do bên ngoài Bolivia quản lý, không phải khoản tiền gửi tại Ngân hàng Trung ương hay được Nhà nước Bolivia đảm bảo.
Đối với nhà nhập khẩu, USDT có thể cung cấp một kênh thanh toán nữa nếu nhà cung cấp nước ngoài sẵn sàng nhận token này. Giao dịch vẫn đòi hỏi ai đó cung ứng USDT đổi lấy boliviano và chi phí cuối cùng phụ thuộc vào nhu cầu địa phương, thanh khoản, biên độ chuyển đổi, phí mạng, và khả năng tiếp cận đối tác.
Một báo cáo năm 2026 của Bank for International Settlements phát hiện khoảng 98% giá trị stablecoin được định giá bằng đô la Mỹ. Báo cáo cho rằng chuyển tiền xuyên biên giới rẻ hơn và tiếp cận phương tiện lưu trữ giá trị ổn định hơn là lợi ích tiềm năng cho các nền kinh tế mới nổi, nhưng cảnh báo phí chuyển đổi và sự chia cắt giữa các kênh vào/ra có thể khiến khoản tiết kiệm kỳ vọng bị tiêu hao.
Cùng cấu trúc đó có thể thúc đẩy quá trình đô la hóa số. Nếu các hộ gia đình và doanh nghiệp ngày càng định giá hàng hóa, gửi tiết kiệm hoặc thanh toán hợp đồng bằng USDT, nhu cầu chuyển sang boliviano sẽ giảm ngay cả khi USDT chưa phải tiền pháp định.
Điều này tạo ra một sự cân bằng khó khăn cho Bolivia. Việc tích hợp chính thức có thể đưa các hoạt động vốn đã tồn tại vào hệ thống giám sát, nhưng cũng khiến token neo đô la dễ mua và dễ chi tiêu hơn, từ đó làm suy yếu nhu cầu gửi tiền bằng nội tệ và gây khó cho điều hành tiền tệ.
Kiểm soát AML sẽ quyết định cách hệ thống vận hành
Ông Espinoza cho biết đề xuất này cần được đánh giá cẩn trọng vì Bolivia bị thêm vào danh sách giám sát tăng cường của Financial Action Task Force năm 2025. Do đó, mọi khuôn khổ USDT quốc gia sẽ bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi kiểm soát phòng chống tội phạm tài chính bên cạnh yếu tố công nghệ thanh toán.
Báo cáo tháng 3/2026 của FATF về stablecoin và ví không lưu ký cảnh báo việc chuyển khoản từ ví này sang ví kia có thể diễn ra mà không có trung gian hợp pháp thực hiện kiểm tra khách hàng. FATF khuyến nghị nghĩa vụ phòng chống rửa tiền rõ ràng cho nhà phát hành, ngân hàng, sàn giao dịch và các nhà cung cấp dịch vụ khác.
Với người dùng thông thường, một dịch vụ được quản lý có thể bao gồm:
- Xác minh danh tính và khách hàng trước khi tài khoản được kích hoạt.
- Kiểm tra địa chỉ ví và đối tác giao dịch.
- Yêu cầu cung cấp thông tin về nguồn hoặc mục đích của các khoản thanh toán lớn.
- Giữ hoặc từ chối giao dịch khi có dấu hiệu vi phạm quy định tuân thủ.
- Hạn chế chuyển khoản đến/từ các mạng không hỗ trợ và ví lưu ký cá nhân.
Các kiểm soát này giúp giảm gian lận và tạo điều kiện ngân hàng hỗ trợ khi có tranh chấp. Tuy nhiên, chúng cũng có thể làm chậm thanh toán và hạn chế các giao dịch vốn có thể xử lý ngay lập tức trên chuỗi.
Kiểm soát kỹ thuật không thể loại bỏ toàn bộ rủi ro cho người tiêu dùng. Cơ quan giám sát tài chính của Bolivia đã cảnh báo stablecoin phụ thuộc vào dự trữ của nhà phát hành, an ninh nền tảng, tính liên tục vận hành, và khả năng người dùng phân biệt giữa tiền ngân hàng và tài sản số do tư nhân phát hành.
Ra mắt hệ thống thanh toán thực tế?
Việc đánh giá của chính phủ chỉ trở thành chính sách vận hành sau khi nhiều vấn đề còn bỏ ngỏ được định nghĩa rõ. Cơ quan chức năng phải quyết định USDT sẽ được phân loại như thế nào, ngân hàng, ví, công ty fintech và doanh nghiệp nào được phép xử lý nó, và tỷ giá USDT-boliviano sẽ được tính toán ra sao. Khung cuối cùng cũng cần quy định rõ về minh bạch phí, việc doanh nghiệp nhận USDT trực tiếp hay tự động nhận boliviano, cách xử lý hoàn tiền, chuyển khoản nhầm, đóng băng tài khoản, nhà cung cấp thất bại, và xử lý khiếu nại khách hàng.
Việc hợp thức hóa USDT có thể giúp các hoạt động với đồng đô la số hiện tại dễ sử dụng hơn, đặc biệt với chuyển tiền, chuyển đổi tiết kiệm, nhập khẩu quy mô nhỏ và các doanh nghiệp phục vụ lượng khách hàng có stablecoin. Tuy nhiên, điều này không giải quyết được tình trạng thiếu ngoại tệ của Bolivia. Bài kiểm tra thực tế là liệu tích hợp hợp pháp có giúp thanh toán nhanh hơn, minh bạch hơn mà không khiến người dùng chịu chi phí chuyển đổi ẩn, thiếu bảo vệ người tiêu dùng hoặc rủi ro tội phạm tài chính không kiểm soát hay không.
