Chất xúc tác cho cơn sốt AI: Lãi suất tăng làm vỡ bong bóng, “danh sách thị trường gấu” của Citi bật sáng 11,5 tín hiệu đỏ, cao nhất kể từ năm 2008

⑴ Chỉ số tổng hợp Nasdaq đã giảm hơn 4% vào thứ Sáu tuần trước, đánh dấu mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 4 năm ngoái; chỉ số “SOX” của các nhà sản xuất chip giảm mạnh 10%, là mức giảm lớn nhất kể từ đại dịch năm 2020 và cũng là mức giảm lớn thứ tư kể từ khi chỉ số này được giới thiệu vào năm 1994. Giá trị thị trường chứng khoán Mỹ đã bốc hơi khoảng 2 nghìn tỷ đô la Mỹ, với hơn một nửa trong số đó đến từ cổ phiếu ngành chip. Sự bán tháo này không phải do tin xấu mà được kích hoạt bởi báo cáo rằng tăng trưởng việc làm trong tháng 5 đạt 172 nghìn người, gấp đôi dự báo—Wall Street coi đây là tín hiệu cảnh báo rằng “lãi suất sẽ tăng.” ⑵ Ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy cơn sốt AI đã mất kiểm soát. Goldman Sachs dự báo tổng vốn đầu tư cho AI của bốn công ty công nghệ quy mô lớn từ 2025 đến 2030 sẽ đạt 4,5 nghìn tỷ đô la Mỹ. Việc SpaceX, Anthropic và OpenAI lên sàn dự kiến sẽ mang lại tổng giá trị thị trường gần 4 nghìn tỷ đô la Mỹ, nhưng doanh thu hàng năm của các công ty này lần lượt chưa tới 20 tỷ đô la Mỹ, vượt 20 tỷ đô la Mỹ một chút và chưa tới 5 tỷ đô la Mỹ. “Danh sách kiểm tra thị trường gấu” toàn cầu của Citi đã đạt mức bong bóng cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, với 10 trong số 18 chỉ số toàn cầu đã bật đèn đỏ, riêng danh sách của Mỹ lên tới 11,5 chỉ số. ⑶ Sự sụp đổ của bong bóng thường cần chất xúc tác, và chi phí vốn là một trong số đó. Lợi suất trái phiếu tăng, thị trường đã gần như hoàn toàn hấp thụ kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trước tháng 12, trong khi trước đó các nhà giao dịch từng kỳ vọng gần ba lần giảm lãi suất. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy việc tăng lãi suất sẽ thử thách tăng trưởng kinh tế và kiểm tra đà tăng bùng nổ của thị trường chứng khoán. Trong thời gian tới, các nhà đầu tư sẽ chú ý vào dữ liệu CPI và PPI tháng 6 để xem liệu có thể giảm bớt lo ngại về việc tăng lãi suất tiếp theo hay không, cũng như liệu lợi nhuận của các công ty liên quan đến AI có thể hỗ trợ mức định giá hiện tại hay không.