Chuyên gia Bitunix: Thị trường tập trung vào xác thực phi nông nghiệp, nhưng rủi ro thực sự nằm ở định giá AI và sự mất cân bằng thanh khoản

BlockBeats News, ngày 5 tháng 6. Mặc dù tình hình Trung Đông đã bước vào giai đoạn cuối của đàm phán Mỹ-Iran, vẫn còn một khoảng cách đáng kể trước khi rủi ro thực sự được giải quyết. Dù là đàm phán giải tỏa quỹ Iran, các điều kiện ngừng bắn tại Lebanon, hay cuộc đấu tranh quyền lực giữa Israel và Hezbollah, tất cả hiện vẫn đang ở giai đoạn đàm phán chứ chưa phải là sự nới lỏng toàn diện. Do đó, rủi ro địa chính trị chưa biến mất, nhưng sự chú ý ngắn hạn của thị trường tạm thời chuyển sang báo cáo việc làm phi nông nghiệp và dữ liệu tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ sẽ được công bố vào tối nay.

Hiện tại, kinh tế Mỹ đang phát ra những tín hiệu trái chiều. Một mặt, số lượng sa thải doanh nghiệp tổng thể trong tháng 5 đạt mức cao nhất kể từ năm 2020, và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp ban đầu cũng tăng lên mức cao mới kể từ tháng 2, cho thấy một số doanh nghiệp bắt đầu trở nên thận trọng hơn về nhu cầu trong tương lai; mặt khác, thị trường kỳ vọng số lượng việc làm phi nông nghiệp sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực trong tháng 5, và tỷ lệ thất nghiệp có thể duy trì ổn định ở mức 4,3%. Trạng thái thị trường lao động đang hạ nhiệt nhưng chưa xấu đi rõ rệt này cũng là lý do tại sao Chủ tịch Fed San Francisco Daly nhấn mạnh rằng Fed hiện chưa thể cam kết cắt giảm lãi suất và không thể loại trừ khả năng tiếp tục thắt chặt chính sách.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào thị trường tài sản tổng thể, vấn đề thực sự đáng chú ý lúc này không phải là lãi suất mà là sự tập trung cao độ của dòng tiền toàn cầu vào câu chuyện tăng trưởng AI. Từ SpaceX khởi động chiến dịch IPO, đến Anthropic công khai kêu gọi tạm dừng nghiên cứu AI tiên tiến, tới các quỹ ETF công nghệ toàn cầu tiếp tục hút vốn, tất cả đều cho thấy kỳ vọng của thị trường đối với cuộc cách mạng năng suất do AI thúc đẩy vẫn đang gia tăng mạnh mẽ.

Đồng thời, một hiện tượng đáng lo ngại đang xuất hiện. Theo số liệu hiện tại, tổng vốn hóa thị trường cổ phiếu Mỹ khoảng 75-76 nghìn tỷ USD, trong khi cung tiền M2 của Mỹ là khoảng 22,8 nghìn tỷ USD, dẫn đến tỷ lệ 316%, vượt xa không chỉ mức khoảng 150% trước khủng hoảng tài chính 2008 mà còn vượt qua mức khoảng 300% tại đỉnh bong bóng dot-com năm 2000. Điều này có nghĩa là tốc độ tăng của vốn hóa thị trường cổ phiếu đã vượt xa tốc độ tăng của lượng tiền thực tế.

Quan trọng hơn, đợt mở rộng vốn hóa lần này tập trung cao độ vào một vài công ty công nghệ lớn. Những công ty hưởng lợi từ AI như NVIDIA, Microsoft, Apple, Alphabet và Amazon tiếp tục dẫn dắt hiệu suất chỉ số, tạo ra hiệu ứng tập trung vốn điển hình. Do sự gia tăng vốn hóa thị trường cổ phiếu không đòi hỏi lượng tiền mặt tương ứng chảy vào, tốc độ tăng giá trị tài sản trên giấy của thị trường vượt xa tốc độ mở rộng thanh khoản thực tế. Ngay khi thị trường chứng kiến các tổ chức lớn bắt đầu chốt lời, biến động giá trong môi trường định giá quá cao có thể bị khuếch đại mạnh hơn nữa.

Từ góc nhìn toàn cầu, tỷ lệ giữa vốn hóa thị trường Mỹ và cung tiền cũng đang ở mức cực đoan. Nhật Bản khoảng 102%, các thị trường lớn ở châu Âu chủ yếu dao động từ 50% đến 90%, trong khi Mỹ vượt quá 300%. Điều này phản ánh dòng vốn toàn cầu đang tập trung nhanh chóng vào ngành công nghệ và AI Mỹ với tốc độ chưa từng có, đẩy kỳ vọng tăng trưởng trong tương lai của thị trường lên mức cao kỷ lục.

Vì vậy, ý nghĩa của dữ liệu việc làm phi nông nghiệp tối nay không chỉ nằm ở việc xác định hướng đi tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang mà còn ở việc xác thực liệu mong muốn định giá cao hiện tại của thị trường còn hợp lý hay không. Nếu việc làm giữ được sự bền bỉ, thị trường có thể tiếp tục chấp nhận môi trường định giá cao song hành với lãi suất cao. Tuy nhiên, nếu dữ liệu kinh tế bắt đầu suy yếu và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp không bám kịp kỳ vọng từ đầu tư AI, rủi ro mà thị trường phải đối diện trong tương lai sẽ không còn chỉ là thiếu thanh khoản, mà là áp lực định giá tích tụ do quá dựa vào một số câu chuyện tăng trưởng nhất định.

Đối với thị trường crypto, đây cũng là tín hiệu đáng chú ý. Khi dòng vốn toàn cầu tiếp tục tập trung vào AI và các cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn, crypto vẫn phải cạnh tranh để được phân bổ vốn với các tài sản tăng trưởng cao này trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu thị trường tương lai bắt đầu đặt câu hỏi về tính hợp lý của định giá cổ phiếu Mỹ, tốc độ xoay vòng vốn và định giá lại rủi ro có thể sẽ nhanh hơn nhiều so với kỳ vọng hiện tại của thị trường.