Cổ phiếu Nhật Bản tiếp tục đạt mức cao mới, câu chuyện sụp đổ giao dịch chênh lệch lãi suất với đồng yên càng trở nên căng thẳng

BlockBeats News, ngày 3 tháng 6. Dữ liệu thị trường cho thấy hôm nay cặp USD/JPY từng vượt ngưỡng tròn 160 (đạt mức cao nhất 160,44 trước khi giảm về quanh 159,90). Đồng thời, chỉ số Nikkei 225 lần đầu tiên vượt qua mốc 68.000, đạt mức cao nhất 68.634,74 vào buổi chiều, tăng 2,9%. Mốc quan trọng này trùng với ngưỡng tâm lý trước khi Bộ Tài chính Nhật Bản can thiệp quy mô lớn.

Dữ liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Nhật Bản tiết lộ từ ngày 28 tháng 4 đến 27 tháng 5, tổng cộng 11,7349 nghìn tỷ yên đã được sử dụng để can thiệp vào thị trường ngoại hối, mua yên và bán ngoại tệ nhằm trực tiếp đẩy lùi các vị thế bán khống yên. Báo cáo CFTC mới nhất (tính đến ngày 26 tháng 5) cho thấy các tài khoản phi thương mại nắm giữ 112.993 vị thế mua và 227.660 vị thế bán trên hợp đồng tương lai đồng yên, với vị thế bán ròng vẫn ở mức 114.667, tăng 27.152 so với tuần trước. Các vị thế bán khống đồng yên đông đảo vẫn chưa rút khỏi thị trường mà còn tiếp tục tăng thêm, cho thấy carry trade vẫn chưa có dấu hiệu tháo chạy hệ thống.

Trước đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,75% trong cuộc họp tháng 4. Tuy nhiên, 3 trong số 9 thành viên hội đồng (Hashi Takashi, Tamura Naoki, Nakagawa Junko) đã công khai ủng hộ việc tăng lãi suất lên 1,0%. Họ cũng nâng dự báo lạm phát cơ bản CPI năm tài chính 2026 lên khoảng 2,5%-3,0% và cho biết sẽ tiếp tục điều chỉnh dần dần chính sách nới lỏng, với áp lực lạm phát trở thành yếu tố chính kích hoạt việc tháo chạy carry trade. Tuy nhiên, động lực thúc đẩy đà tăng gần đây của chứng khoán Nhật Bản không chỉ đơn giản là do carry unwinding.

Dữ liệu của Reuters cho thấy tính đến tuần kết thúc ngày 23 tháng 5, nhà đầu tư nước ngoài đã trở thành bên mua ròng cổ phiếu Nhật Bản trong 8 tuần liên tiếp, với giá trị mua ròng lên tới 1,08 nghìn tỷ yên trong một tuần. Tổng cộng từ đầu năm đến nay gần 11,7 nghìn tỷ yên (so với chỉ 742,1 tỷ yên cùng kỳ năm ngoái), với dòng vốn chủ yếu đổ vào các cổ phiếu liên quan đến AI/bán dẫn.

Một số tổ chức lớn tại Wall Street gần đây đã nêu rõ rằng các giao dịch arbitrage trên đồng yên đối mặt rủi ro bị tháo chạy, từ đó có thể thúc đẩy logic giao dịch "bán đô la Mỹ, mua tài sản hưởng lợi từ lạm phát của Nhật Bản". UBS từng đưa ra kịch bản cho việc tháo chạy carry trade trên đồng yên hồi tháng 4, cảnh báo rằng nếu BOJ giữ lập trường ôn hòa hoặc áp lực lạm phát tăng mạnh, đồng đô la Mỹ có thể suy yếu hơn nữa. Torsten Slok, Nhà kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, cũng từng công khai cảnh báo vào tháng 2 rằng những biến động mạnh của vị thế hợp đồng tương lai đầu cơ cho thấy carry trade có thể "tháo chạy rất nhanh". Các tổ chức như Goldman Sachs và Morgan Stanley trước đó coi việc carry unwinding là động lực dài hạn cho thị trường chứng khoán Nhật Bản, đặc biệt ưu ái các nhóm ngành nhạy cảm với lãi suất nội địa và hưởng lợi từ lạm phát.

Thị trường hiện nay xoay quanh câu chuyện "Nhật Bản can thiệp + kỳ vọng BOJ tăng lãi suất + áp lực lạm phát", tạo dựng rủi ro tháo chạy carry trade, đẩy đồng đô la Mỹ xuống thấp hơn và có lợi cho các cổ phiếu Nhật Bản nhạy cảm với lãi suất/lạm phát. Tuy nhiên, khi USD/JPY lại tiến sát mốc 160 và vị thế bán ròng CFTC vẫn cao, điều này cho thấy các vị thế bán khống đồng yên của dòng tiền toàn cầu vẫn chưa bị ép đóng lại. Sức mạnh của Nikkei 225 phần lớn xuất phát từ việc nhà đầu tư nước ngoài săn đón cổ phiếu hưởng lợi từ AI chứ không chỉ đơn thuần do tháo chạy carry. Câu chuyện này vẫn đang hình thành, nhưng còn cách xa làn sóng tháo chạy quy mô hệ thống từng xảy ra vào tháng 8 năm 2024. Nhà đầu tư cần chú ý sát sao các mốc quan trọng như USD/JPY 160, các động thái tiếp theo của Bộ Tài chính Nhật Bản và tín hiệu từ cuộc họp BOJ vào tháng 7.