Chính quyền Trump đang lên kế hoạch áp dụng thuế quan mới

Bắt đầu từ tuần này, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) sẽ tổ chức các phiên điều trần xoay quanh hai cuộc điều tra để làm căn cứ cho các biện pháp thuế quan tiếp theo.

Theo thông tin, cuộc điều tra diễn ra vào ngày 28 và 29 tháng 4 liên quan đến khoảng 60 nền kinh tế, phạm vi bao phủ gần như 99% nguồn nhập khẩu của Mỹ, tập trung đánh giá xem các bên có hiệu quả cấm sản phẩm bị cưỡng ép lao động thâm nhập vào chuỗi cung ứng hay không. Nếu xác định có hành vi vi phạm, phía Mỹ có thể dựa vào đó để tăng thuế quan.

Một cuộc điều tra khác nhắm vào 16 đối tác thương mại chính sẽ tổ chức phiên điều trần vào tuần tới, tập trung vào việc liệu có hiện tượng “sản xuất quá mức, giảm giá xuất khẩu và gây thiệt hại cho ngành sản xuất Mỹ” hay không. Theo dữ liệu của chuyên gia kinh tế Erica York từ Tax Foundation, các nền kinh tế này chiếm tổng cộng khoảng 70% nhập khẩu của Mỹ.

Bối cảnh khởi động các cuộc điều tra thương mại này là do Tòa án Tối cao vào ngày 20 tháng 2 đã phán quyết rằng việc Trump sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để đánh thuế quy mô lớn là vượt quyền. Trước đó, Trump thường xuyên sử dụng đạo luật này để đánh thuế nhiều nước, thậm chí từng “nghĩ tới” đánh thuế Canada chỉ vì không hài lòng với một quảng cáo truyền hình Canada. Đồng thời, ông còn sử dụng mối đe dọa thuế quan để buộc các đối tác thương mại như EU, Nhật Bản và Hàn Quốc nhượng bộ. Những biện pháp này đã mang lại khoảng 166 tỷ USD trước khi bị dừng lại.

Sau khi bị phán quyết vượt quyền, chính phủ liên bang phải hoàn lại tiền thuế cho các nhà nhập khẩu. Để lấp đầy khoảng trống chính sách, chính phủ Trump chuyển sang áp dụng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, ngay hai ngày sau phán quyết đã áp dụng thuế nhập khẩu tạm thời 10% (tối đa lên đến 15%). Biện pháp này sẽ hết hạn vào ngày 24 tháng 7 và trong bối cảnh áp lực lạm phát cùng với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới, khả năng Quốc hội gia hạn chính sách này là hạn chế.

Trong khi đó, Điều khoản 301 cho phép Mỹ áp dụng thuế quan trả đũa đối với các hành vi thương mại “không công bằng” hoặc “phân biệt đối xử”, với mức thuế không giới hạn, thời hạn bốn năm và có thể gia hạn, được coi là “bền vững hơn”.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besant đã tuyên bố từ trước rằng, chính phủ sẽ thay thế nguồn thu bị bãi bỏ trước đây bằng các loại thuế nhập khẩu mới (bao gồm cả thuế Điều 301).

Trump cũng cho biết, thuế quan mới “sẽ mang lại cho chúng ta nhiều nguồn thu hơn”.

Dù Đại diện Thương mại Mỹ Jamison Greer trước đó nhấn mạnh rằng sẽ không định trước kết luận, thị trường vẫn nghi ngờ về tính độc lập của cuộc điều tra.