Mảnh ghép quan trọng nhất? Switchboard muốn tái tạo lại “lớp oracle”

Cơ sở hạ tầng lớn của đường đua x402 hiện vẫn còn là một vùng đất trống, mặc dù xu hướng thị trường lớn đã lấy đi “thiên thời”, khiến các ứng dụng tầng như Launchpad và tầng trung gian như Facilitator tạm thời lắng xuống, nhưng lại mang đến cho tầng cơ sở hạ tầng nhiều thời gian hơn để xây dựng; Switchboard, dự án oracle nổi bật trong hệ sinh thái Solana, gần đây đã đề xuất cung cấp lớp dịch vụ dữ liệu cho giao thức x402, vậy cụ thể sẽ thực hiện như thế nào?

1) Về kiến trúc kỹ thuật, Switchboard sử dụng môi trường thực thi đáng tin cậy TEE, khác biệt với các mô hình đồng thuận truyền thống dựa vào xác thực mạng như Chainlink, Pyth, dữ liệu được truyền trực tiếp lên chuỗi dựa trên enclave an toàn;

2) Về khả năng tương thích giao thức, Switchboard tương thích với tiêu chuẩn giao thức x402, cho phép AI Agent có thể trực tiếp gửi yêu cầu dữ liệu qua HTTP 402, hoàn thành ủy quyền bằng thanh toán nhỏ trên chuỗi, dữ liệu được trả về ngay lập tức. Toàn bộ quy trình không cần thêm tầng thích ứng hoặc hợp đồng trung gian nào khác;

3) Về mô hình tính phí, phá vỡ mô hình đăng ký truyền thống của oracle, hỗ trợ pay-per-call—Agent trả phí theo số lần gọi, theo điểm dữ liệu, dùng bao nhiêu trả bấy nhiêu, hoàn toàn phù hợp với triết lý thiết kế trả phí theo nhu cầu của giao thức x402;

4) Một điểm cấp tiến hơn là Switchboard hoàn toàn loại bỏ cơ chế API Key. Trong mô hình truyền thống, để gọi dịch vụ dữ liệu cần phải đăng ký, xin Key, quản lý quyền hạn, quy trình này tạo ra ma sát lớn cho Agent. Hiện tại, chỉ cần trong yêu cầu giao dịch 402 của người dùng mang đủ (thiếu nội dung gốc, giữ nguyên) là có thể truy cập ngay lập tức bất kỳ nguồn dữ liệu nào, không cần đăng ký, không cần phê duyệt.

Vấn đề đặt ra là, liệu giao thức x402 có cần một lớp dịch vụ oracle chuyên biệt không?

Trước tiên cần làm rõ một khái niệm, trong kiến trúc giao thức x402, Facilitator chịu trách nhiệm thúc đẩy thanh toán—thay mặt thanh toán, phát sóng giao dịch, xác thực trạng thái, giải quyết vấn đề “dòng tiền chảy như thế nào”. Còn dịch vụ API mà Agent thực sự gọi, dù là lấy giá, thực hiện tính toán hay gọi suy luận LLM, đều do tầng Provider cung cấp.

Switchboard muốn trở thành một loại Provider đặc biệt: Provider chuyên cung cấp dịch vụ dữ liệu đáng tin cậy trên chuỗi, xây dựng lớp thông tin cốt lõi cho truyền giá trị của Agent.

Hãy thử tưởng tượng, nếu Provider là một API tập trung, điều gì sẽ xảy ra nếu dữ liệu bị sửa đổi hoặc dịch vụ bị ngắt? Trong bối cảnh Web2, những rủi ro này được đảm bảo bởi thương hiệu kênh và hợp đồng pháp lý, nhưng trong môi trường thực thi trên chuỗi, đặc biệt là liên quan đến các thao tác DeFi phức tạp, cần có dữ liệu có thể xác minh và lưu trữ chứng cứ trên chuỗi.

Nếu nói ERC-8004 giải quyết vấn đề về độ tin cậy và uy tín của Agent bên mua, thì các Provider hướng oracle này sẽ cung cấp một lớp đảm bảo tin cậy cho việc xác minh dữ liệu của bên bán (API).

Bản chất, giao thức x402 xây dựng tầng thanh toán cho thị trường dịch vụ Agent, còn Switchboard xây dựng tầng dịch vụ dữ liệu. Nếu tầng thanh toán giúp dòng tiền lưu thông, thì tầng dịch vụ dữ liệu giúp dữ liệu đáng tin cậy lưu thông.

Kết hợp cả hai, Agentic Economy mới thực sự có cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh.