Ang mahalagang pipeline ng langis ng Saudi ay inatake noong Huwebes, bumaba nang bigla ang transportasyon sa Strait ng Mandeb, sinabi ng mga puwersa ng Houthi na nasakop nila ang 5,400 square kilometers sa loob ng 9 na araw.

Patuloy na lumalala ang panganib sa transportasyon ng enerhiya sa Gitnang Silangan. Habang sinalakay at sinusunog ang isang mahalagang pipeline ng langis ng Saudi nitong Huwebes, inangkin ng pwersang Houthis ng Yemen na nakamit nila ang malaking “tagumpay” sa kanlurang baybayin ng Red Sea kamakailan. Samantala, bumaba sa single digit ang bilang ng mga barkong dumadaan sa Bab-el-Mandeb Strait.

Ayon sa ulat ng isang Amerikanong media noong Biyernes, ika-11 ng Setyembre, oras ng silangang Amerika, sinalakay ng isang projectile at sinilaban nitong Huwebes ang isang mahalagang pipeline ng langis ng Saudi. Ang pipeline na ito ay nagdadala ng krudong langis mula sa mga oilfield ng silangang Saudi papunta sa mga pasilidad na pang-export sa baybayin ng Red Sea. Sa konteksto ng pagkakaroon ng mga sagabal sa paglalakbay sa Hormuz Strait, nagsisilbi itong mahalagang alternatibong ruta ng pipeline ng Saudi.

Noong Biyernes sa kalagitnaan ng sesyon ng stock market sa Amerika, matapos lumabas ang balita ng pag-atake sa pipeline ng Saudi, nanatiling kalmado ang international crude oil futures, na nagpapanatili ng pagbaba nang higit sa 2% sa trading session.

Mas naunang araw ng Biyernes, iniulat ng Balitang Pandaigdig ng CCTV na isang video statement mula kay Yahya Saree, tagapagsalita ng Houthis ng Yemen, ay ipinahayag noong Setyembre 11 na mula Setyembre 3 ay naglunsad ang Houthis ng malawakang opensiba laban sa “pwersang suportado ng Saudi” sa kanlurang baybayin ng Yemen, nakakuha ng anim na mga distrito sa mga lalawigan ng Taiz at Hodeidah sa loob ng siyam na araw, na naglalaman ng kabuuang 5,400 kilometro kuwadrado. Sinabi ng Houthis na nagresulta ang operasyon sa daan-daang patay, sugatan, o bihag mula sa kalaban at nasabat ang 32 misyon ng mga jet ng Saudi at nakabagsak ng 9 na drone.

Ayon sa Xinhua News Agency, matapos mapasakamay ng Houthis ang lungsod-port ng Mocha sa Red Sea, kitang-kitang naapektuhan ang navigasyon sa Bab-el-Mandeb Strait. Bandang alas-3 ng hapon noong ika-10 ng lokal na oras, anim na barko lamang ang dumaan sa Bab-el-Mandeb, habang noong ika-9 ay 30 barko, ika-8 at ika-7 ay 26 at 29 barko ayon sa pagkakasunod. Iniulat ng Xinhua na patuloy na sumusulong ang Houthis papunta sa Bab-el-Mandeb at mga kalapit na isla matapos masakop ang Mocha, kaya nagkakaroon ng pagbabago sa ruta ng Red Sea.

Gayunman, lumitaw din ang mga senyales ng pagkalma nitong Biyernes. Iniulat ng CCTV News na naglabas ng pahayag ang Supreme Political Council ng Houthis ng Yemen, na nagsasabing tumigil na ang bakbakan sa lahat ng probinsya ng kanlurang baybayin ng Red Sea, at nananawagan sa ibat-ibang panig na pigilan ang Saudi upang maiwasan ang karagdagang paglala ng sitwasyon.

Nalagay sa panganib ang alternatibong pipeline ng Saudi matapos ang pag-atake, bantang kapalit ng Hormuz Strait

Ayon sa CNN, may ipinutok na projectile nitong Huwebes sa mga pasilidad sa kahabaan ng east-west pipeline ng Saudi at nagdulot ng sunog. Isang opisyal ng Amerika ang nagsabing ang paunang pagsusuri ay nagpapakita na ang pump station sa mismong tabi ng pipeline ang tinarget. Ayon sa satellite images, noong Biyernes ay may nakitang palatandaan ng malawakang pinsala ng sunog sa isa sa mga pump station; ang isa pang larawan mula Huwebes ay nagpapakita ng maliit na apoy malapit sa isa pang pump station na may makapal na itim na usok.

Sabi ng CNN, hindi pa malinaw kung sino ang may gawa ng pag-atake o kung napinsala mismo ang pipeline. Ngunit sinabi ng isang opisyal ng Amerika na posibleng drone mula Iraq ang gumamit sa pag-atake. Hindi rin matukoy kung gaano katagal marereporma ang nasirang pasilidad, ayon sa mga source.

Ipinakikita ng satellite monitoring na may siyam na malaking sunog na naobserbahan malapit sa east-west pipeline ng Saudi noong Huwebes. Gayunman, ang hindi bababa sa anim dito ay tila nakaposisyon sa mga flare pit sa kahabaan ng pipeline. Ang mga flare pit ay ginagamit ng mga pasilidad ng langis at natural gas para sunugin ang mga labis na gas sa oras ng emergency, kaya hindi lahat ng sunog na nakita ng satellite ay nangangahulugang resulta ng pag-atake.

Ang pangunahing tungkulin ng nabanggit na pipeline ay upang tulungan ang Saudi na lampasan ang Hormuz Strait, at ipaabot ang bahagi ng kanilang krudong langis sa Red Sea bago ito iluwas sa pamamagitan ng dagat. Kapag nagpatuloy ang pagharang sa rutang ito, maaapektuhan din ang kakayahan ng Saudi na harapin ang panganib ng pagharang sa Hormuz Strait.

Mahalaga ding banggitin, mas naunang araw ng Biyernes, iniulat ng CCTV International Times na ayon kay Axios, dalawang beses na tumawag si Prince at Prime Minister Mohammed bin Salman ng Saudi sa Pangulong Trump ng Amerika noong Setyembre 10, humihiling na salakayin ng Amerika ang mga Houthis ng Yemen, ngunit tinanggihan ito ni Trump.

Ayon sa mga opisyal ng Amerika, wala pa rin sa plano ng gobyerno ang direktang kilos-militar laban sa Houthis. Nangangahulugan ito na kahit may pag-atake sa imprastraktura ng enerhiya sa Saudi at lumalawak ang kontrol ng Houthis, iniiwasan pa rin ng Amerika ang direktang paglulunsad ng bagong opensiba laban sa Houthis.

Kapasidad sa pagdaan ng mga barko sa Bab-el-Mandeb Strait, biglang bumaba; inilabas ng Houthis ang “tagumpay” ng kanilang opensiba

Ipinapakita ng ulat ng Xinhua News Agency na kapansin-pansin ang pagbaba ng bilang ng barkong dumadaan sa Bab-el-Mandeb Strait.

Ayon sa Xinhua na kumukuha ng datos mula sa Saudi Arabian industry magazine Middle East Logistics, bandang alas-3 ng hapon noong ika-10, anim na barko lamang ang dumaan sa Bab-el-Mandeb Strait, lima rito ay papaalis at isa ay papasok; samantalang may 30 noong ika-9, 26 noong ika-8, at 29 noong ika-7.

Ang Bab-el-Mandeb Strait ay nag-uugnay sa Red Sea at sa Gulf of Aden, at isa sa pinakamahalagang sea route sa mundo. Sa paglawak ng kontrol ng Houthis sa kanlurang baybayin ng Yemen, lalong tataas ang panganib ng seguridad para sa mga shipping company.

Kaugnay sa dating mga opensiba, inilathala ng Houthis noong Setyembre 11 ang serye ng malalaking "tagumpay".

Ayon kay Yahya Saree, simula Setyembre 3, ang mga opensiba ng Houthis laban sa “pwersang suportado ng Saudi” ay nakasakop sa anim na distrito sa Taiz at Hodeidah, na may kabuuang lawak na 5,400 kilometro kuwadrado; kabilang sa operasyon ang pitong division, 38 brigade ng kalaban, daan-daang kaswalti o bihag, at maramihang presa na tauhan ng Houthis.

Sinabi ring nasabat ng Houthis ang 32 misyon ng mga jet ng Saudi at nakabagsak ng 9 na drone.

Pangunahing nagmula ang mga numerong ito sa unilateral na pahayag ng Houthis, at hindi pa kayang ma-verify ng independiyenteng mga mapagkukunan, kaya mas angkop itong ituring bilang ipinakitang resulta ng kanilang mga militay na aksyon, imbes na patunay na aktibo pa ring lumalawak papuntang baybayin ng Red Sea na gaya noong Biyernes.

Sa katotohanan, mismong CCTV News ang nag-ulat ng pahayag mula sa Supreme Political Council ng Houthis sa araw ring iyon, na nagsasaad na tumigil na ang putukan sa lahat ng probinsya ng kanlurang baybayin ng Red Sea at nananawagan sa ibat-ibang panig na pigilan ang Saudi upang maiwasan ang karagdagang paglala ng sitwasyon.

Kumpirmado ng Ministry of Foreign Affairs ng Iran: Magkakaroon ng pagpupulong sa Oman kasama ang mga bansa sa Gulpo sa susunod na Lunes

Kasabay ng panganib ng digmaan sa Red Sea, lumitaw ang bagong diplomatikong kilos ukol sa isyu ng Hormuz Strait.

Ayon sa Xinhua News Agency na kumukuha ng impormasyon mula sa Fars News Agency ng Iran noong ika-11 ng Setyembre, inanunsyo ng tagapagsalita ng Ministry of Foreign Affairs ng Iran na si Baghaei na magsasagawa ng regional meeting sa Oman ang Iran, Iraq at ibang mga bansa sa baybayin ng Persian Gulf sa Setyembre 14 upang palitan ng ideya sa pagtatatag ng ligtas na shipping route para sa komersyo sa Hormuz Strait.

Dati nang iniulat ng Financial Times ng Britanya na nakatakdang magpulong ang mga foreign minister mula sa anim na bansa ng Gulf Cooperation Council sa baybayin ng lungsod ng Salalah, Oman, kasama si Iranian Foreign Minister Araghchi sa Setyembre 14—isang pagpupulong na pinangungunahan ng Oman, na layuning makakuha ng suporta sa pansamantalang kasunduan upang gawing regular ang pagdaan ng mga commercial ships sa Hormuz Strait.

Matapos ang ulat ng Financial Times, sinabi ni Baghaei sa social media na gaganapin sa Oman ang meeting sa susunod na Lunes na dadaluhan ng Iran, Iraq, at iba pang coastal states ng Persian Gulf, na tatalakayin ang mga usaping rehiyonal at resulta ng negosasyon sa pagitan ng Iran at Oman ukol sa seguridad ng shipping route sa Hormuz Strait.

Idinagdag din niya na mayroon nang mutual understanding ang Iran at Oman hinggil sa pansamantalang ruta sa Hormuz Strait. Patuloy pa ring nagsisikap ang Iran na mapanatili ang seguridad sa dagat, ngunit sa harap ng patuloy na maritime blockade ng Amerika at “digmaang pang-ekonomiya,” hindi kayang garantiyahan ang ganap na kaligtasan ng shipping.

Itong diplomatikong pag-unlad, kasabay ng deklarasyon ng Houthis ng tigil-putukan sa kanlurang baybayin ng Red Sea, ang nagpapaliwanag sa bahagyang pagbaba ng presyo ng langis mula sa daytime high nitong Biyernes.

Hanggang nitong Huwebes, ang presyo ng Brent crude ay limang sunod na trading day nang tumataas, na may kabuuang pagtaas na 12.68% base sa closing price; samantalang ang WTI ay walong trading day nang tumataas, na may kabuuang pagtaas na 22.88%. Mas maaga nitong Biyernes, bumagsak ang WTI sa $98.48 bawat bariles, na may arawang pagbaba na 3.9%; ang Brent naman ay bumagsak sa $103.50 bawat bariles, bumaba ng mahigit 3.8% arawan.

Noong tanghali ng Biyernes sa oras ng Amerika, matapos lumabas ang balita ng pag-atake sa pipeline ng Saudi at iba pang pinakabagong impormasyon, hindi nagpakita ng malinaw na rebound ang international crude oil mula sa dating pagbagsak, nanatili pa rin sa itaas ng $99.90 ang WTI at nasa paligid ng $105 ang Brent, parehong mahigit 2% ang pagbaba.

Ibig sabihin, base sa takbo ng merkado nitong Biyernes, pansamantala pang mas namamayani ang signals ng pansamantalang kaayusan sa komersyal na pagpapalakad sa Hormuz Strait at tigil-putukan sa kanlurang Red Sea, kaysa sa panganib ng tuloy-tuloy na pag-atake sa pipeline ng Saudi at biglang pagbagsak ng shipping sa Bab-el-Mandeb, pagdating sa epekto sa presyo ng langis.