Ang pagtaas ng interest rate ba ay sapat na upang mapigilan ang inflation sa Amerika? Ang ulat ng CPI ang magtatakda sa desisyon ng Federal Reserve sa susunod na linggo, ngunit ang epekto ng taripa, presyo ng langis, at AI investment ay maaaring magdulot ng pagdududa sa bisa ng polisiya.

Nalalaman ng APP ng Pinansyal na Balita ng Tsina, nagbigay na ng senyales ang mga opisyal ng Federal Reserve na kung hindi agad makita ang pagpapabuti ng inflation, handa silang magtaas ng interest rate. Ngunit ayon sa ilang mga analista, maaari nilang matuklasan pagkatapos na sa harap ng maraming salik na nagdudulot ng pagtaas ng presyo, limitado ang epekto ng pangunahing kasangkapang pampatakaran na ito.

Ang ilalabas na Consumer Price Index (CPI) report ngayong Biyernes ang magsisilbing basehan ng mga policymaker kung magtataas sila ng interest rate sa susunod na linggo. Binigyang-diin ng mga opisyal na kailangan nilang makakuha ng matibay na ebidensya na ang underlying inflation ay papalapit na sa target ng Federal Reserve na 2%. Ayon sa mga futures contract, tinatayang mga investor na may 60% pagkakataon na magtataas ng interest rate ang Federal Reserve sa pagpupulong ng Setyembre 15–16.

“Ang mga pangunahing salik na nagtutulak ng inflation na mas mataas kaysa sa trend ay ang digmaan sa Iran, mga taripa, at kakulangan sa chips. Kahit magtaas ng interest rate ang Federal Reserve ng isa o dalawang beses, malabong magbago nang malaki ang pangkalahatang kalagayan na ito,” sabi ni Stephanie Roth, Chief Economist ng Wolfe Research.

Dalawang pangunahing salik ng inflation ngayong taon—mga taripa at presyo ng enerhiya—ay kadalasang hindi sensitibo sa interest rate. Ang ikatlong salik, ang pagtatayo ng imprastraktura para sa artificial intelligence (AI), ay tila hindi rin apektado ng interest rate, lalo na’t bilyon-bilyong dolyar ang napupunta sa nasabing sektor. Kasabay nito, ang patuloy na pagtaas ng inflation at paglawak ng utang ng gobyerno ay nagtutulak sa mas mataas na gastos sa pangungutang ng mga pamilyang Amerikano.

Ayon sa median forecast ng isang survey sa mga ekonomista, inaasahang ipapakita ng ulat ng CPI ngayong Agosto na ang kabuuang inflation ay tataas ng 0.4% month-on-month, habang ang core inflation ay aangat ng 0.2%.

Bago makalabas ang datos, magkasalungat ang mga mensaheng inilalabas ng mga opisyal ng Federal Reserve—ang ilan ay naniniwalang oras na para magtaas ng rate, at ang iba nama’y kumbinsido na humuhupa na ang pressure sa presyo.

Sa ibaba ay sinusuri ang mga dahilan ng inflation cycle na ito, pati na rin ang posibleng epekto ng interest rate hike sa kabuuang ekonomiya.

Supply shock

Karaniwan, ginagamit ng central bank ang pagtaas ng interest rate upang pataasin ang gastos sa pangungutang, pababain ang total demand, at supilin ang inflation. Subalit, hindi angkop ang pagtaas ng interest rate bilang tugon sa serye ng mga supply shock na nitong huli ay nagpasiklab muli sa pressure ng presyo.

Noong Pebrero, sumiklab ang digmaan sa Iran at nagpataas ng presyo ng langis sa higit $100 bawat bariles, dahilan upang tumaas ang gastos sa fuel at inflation sa pangkalahatan. Ang mataas na presyo ng enerhiya ang isa sa dahilan kung bakit inaasahang aangat ang kabuuang CPI ngayong Agosto kumpara noong nakaraang buwan.

Nagdudulot naman ng isa pang shock ang trade policy sa pamamagitan ng pagpapataas ng presyo ng imported goods at pagliit ng supply nito. Noong Abril 2025, inanunsyo ni President Trump ang isang comprehensive tariff bilang bahagi ng serye ng hakbang sa pagtatayo ng mga trade barrier. Patuloy na nagbabago ang mga hakbanging ito kasabay ng mga hamong legal at tuloy-tuloy na negosasyon sa ibang bansa.

Maraming opisyal ng Federal Reserve ang naniniwalang tapos na ang pinakamatinding yugto ng epekto ng mga taripa, ngunit nananatili silang maingat sa palatandaan ng papalawak na pressure sa presyo—na kung mangyari, maaaring magpataas ng pangangailangan sa interest rate hike.

“Ipinapakita ng kasalukuyang ebidensya na ang epekto ng mga taripa sa presyo ay kalakhan nangipasa na sa inflation, at ang dati kong pangamba na ang pagtaas ng presyo ng enerhiya ay magreresulta sa broad-based increase sa presyo ng iba pang goods at services ay hindi naman nangyari—sa ngayon,” ayon kay Federal Reserve Governor Christopher Waller.

Artificial intelligence at konstruksyon

Ang mataas na interest rate ay nagpapabigat ng kalagayan ng merkado ng pabahay, ngunit halos walang epekto sa tumataas na demand para sa mga data center at mahahalagang bahagi nito.

Mula Setyembre 2024, patuloy na bumababa ang employment sa housing construction dahil sa mataas na interest rate at presyo ng bahay, na nagpapahirap sa bentahan. Ngunit noong Agosto, umabot sa record high ang kabuuang employment sa construction dahil sa pagtaas ng hiring sa non-residential sector at engineering construction, na posibleng repleksyon ng epekto ng AI.

Ayon kay JPMorgan Chase, patuloy na tumataas ang mga anunsyo ng capital investment para sa data center, at mararating ng kaugnay na laki ng investment ang $5.5 trilyon pagsapit ng 2030.

Ipinapahayag ng mga ekonomista ng Barclays na ginagawa ng AI “cushion” na ito na mas komplikado ang trabaho ng Federal Reserve dahil hinaharang nito ang isang tradisyonal na mekanismo ng monetary policy: ang pagbagsak ng housing ay nagreresulta sa pangangalay-off sa construction at may chain reaction sa ekonomiya. Noong 2022 pa, dahil sa pagtaas ng interest rate ng Federal Reserve, biglang bumaba ang sales ng bahay. Mula noon, mababa pa rin ang sales.

“Mas mababa ngayon ang sensitivity ng ekonomiya sa interest rate kaysa sa mga nakaraang cycle,” aniya Ajay Rajadhyaksha, Chairman ng Barclays Global Research.

Malalaman sa pagsusuri ng Barclays na higit 90% ng operating cash flow ng hyperscale cloud service providers ay napupunta sa AI infrastructure. “Malamang, hindi nila babaguhin ang kanilang spending plans dahil lamang sa ang financing cost ng data centers ay tumaas ng 50 hanggang 75 basis points,” ayon sa ulat nina Rajadhyaksha at Mark Zandi, Chief US Economist ng Barclays.

Pagkonsumo at pangungutang ng konsyumer

Dahil limitado ang epekto ng interest rate hike sa maraming pangunahing salik ng inflation nitong mga nakaraang panahon, maaaring mapilitan ang mga opisyal ng Federal Reserve na dagdagan ang pressure sa bahagi ng ekonomiya na direktang apektado ng mas mataas na gastos sa pangungutang: ang mga consumer.

Kahit di pa magtaas ng interest rate ang Federal Reserve, ramdam na ng mga pamilyang Amerikano ang pressure dahil sa kusa nang tumataas ang gastos sa pangungutang sa merkado. Ang 10-year yield ng US Treasury ay tumaas ngayong Miyerkules sa pinakamataas mula 2023. Samantala, noong nakaraang linggo, naabot ng mortgage interest rate ang pinakamataas na lebel sa mahigit isang taon.

Ipinaliwanag ni Christopher Hodge, Chief US Economist ng Natixis, na sa panahon na steady ang real income, maaaring “magdulot ng pababang pressure sa discretionary spending, at bahagyang magpabagal sa paglago” ang pagtaas ng interest rate.

Nararapat na linawin na may dual mandate ang Federal Reserve: panatilihin ang employment at kontrolin ang inflation. Sinabi ni Hodge na habang mababa pa rin ang unemployment rate, nakakaranas ng pressure ang mga opisyal na gumawa ng hakbang kaugnay sa inflation, ngunit hindi madali ang gumawa ng tamang desisyon.

“Nagbibigay-diin ang pressure sa panig ng inflation data, kaya kailangan ng convincing na ebidensya,” aniya. “Maliban na lang kung malinaw na muling gumaganda ang inflation, anumang signal na hindi aabot sa ganitong lebel ay magtutulak sa interest rate hike sa susunod na linggo.”