ABŞ-İran qarşıdurması yarım il ərzində çoxşaxəli təsirlərə səbəb olub. IMF-nin proqnozuna görə, 2026-cı ildə qlobal inflyasiya 4.7%-ə yüksələcək.

Yarım ildir davam edən ABŞ-İran qarşıdurması Yaxın Şərq bölgəsinə və dünyaya çoxşaxəli təsirlər göstərib. Analitiklərin fikrinə görə, bu müharibə yalnız enerji və dəniz daşımalarında böhran yaradaraq qlobal iqtisadi artıma zərbə vurmayıb, həm də Yaxın Şərqin strukturuna ciddi təsir göstərib. Əvvəlcə, qlobal enerji təchizatı ciddi şəkildə pozulub. Bu qarşıdurma dünyanın “enerji boğazı” sayılan Hörmüz boğazında dəniz yükdaşımasına ağır zərbə endirib, yükdaşıyan ticarət gəmilərinin gündəlik ortalama sayı müharibədən əvvəlki 130-140-dan birrəqəmli ədədə enib və azalma 90%-dən çox olub. Boğazda üzgüçülükdə yaranan əngəllər beynəlxalq neft qiymətini kəskin şəkildə artırıb. Neftin qiyməti bir ara barelə görə 126 dolları ötüb, hazırda isə hələ də təxminən 88 dollar səviyyəsində yüksək olaraq qalır və ümumilikdə müharibədən əvvəlkindən 20%-dən çox bahadır. Eyni zamanda, enerji qiymətlərinin artması əsas iqtisadiyyatların inflyasiyanı cilovlama səylərinə mənfi təsir göstərir. ABŞ-da İstehlak Qiymətləri İndeksi iyulda illik müqayisədə 3,4% artıb, burada benzinin qiyməti 24,6% bahalaşıb; Avrozonada və Böyük Britaniyada isə iyul inflyasiyası hər ikisində 2,9%-ə yüksəlib. Beynəlxalq Valyuta Fondu proqnozlaşdırır ki, enerji və ərzaq qiymətlərinin artmasının təsiri ilə 2026-cı ildə qlobal inflyasiya 4,7%-ə çatacaq. Dünya Bankı isə xəbərdarlıq edir ki, enerji təchizatı uzun müddət pozularsa, bu il qlobal iqtisadi artım cəmi 1,3% ola bilər. (CCTV Finance)