ABŞ dövlət istiqrazlarının kəskin ucuzlaşması nə vaxt dayanacaq?

Son zamanlarda ABŞ iqtisadi göstəriciləri ardıcıl olaraq zəiflədi: iyul ayında pərakəndə satışlarda aylıq müqayisədə 0,6% azalma qeydə alındı, bu, bazarın proqnozlaşdırdığı 0,1% artımdan xeyli aşağıdır. Qeyri-kənd təsərrüfatı məşğulluğu və inflyasiya göstəriciləri də zəifləyib, bir çox iqtisadi göstəricilər davamlı olaraq soyuyur. Bazar, Federal Ehtiyat Sistemi-nin faiz artımına dair gözləntilərini azaldıb və sentyabr ayında faiz artımı ehtimalı təxminən 30%-dək enib.

Gəlir əyrisinin maililiyi daha da artır: qısamüddətli ABŞ dövlət istiqrazlarının faizləri düşərkən, 10 illik ABŞ istiqrazlarının gəliri 4,7%-i keçib, 30 illik istiqraz gəliri isə 5,3%-ə çataraq son iyirmi ilin ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib.

İqtisadi zəifləmə və faiz artımı gözləntilərinin yumşalmasına baxmayaraq, uzunmüddətli istiqraz gəlirləri endirilə bilmir. ABŞ istiqraz bazarında əslində nə ticarət olunur?

I. Uzunmüddətli istiqrazların gəliri niyə enmir: Təklif təzyiqi müddət əlavəsini davamlı şəkildə artırır

1. Büdcə kəsiri və borc narahatlıqları: ABŞ-ın iyul ayında büdcə kəsiri rekord səviyyədə – 432 milyard dollar olub ki, bu da ABŞ dövlət borcunun ümumi həcmində 40 trilyon dollara yaxınlaşmasına səbəb olub. Ötən həftə ABŞ Konqres Büdcə Ofisi (CBO) 2026-cı maliyyə ili üzrə kəsir proqnozunu fevraldakı 1,9 trilyon dollardan 2,1 trilyon dollara yüksəltdi. Bunun əsas səbəbi Ali Məhkəmənin qərarı nəticəsində gömrük gəlirlərinin proqnozdan xeyli aşağı düşməsidir.ABŞ-ın artan borc yükü istiqraz alıcılarının qiymətə daha həssas olmasına səbəb olur və bu da müddət əlavəsini yüksəldir.ABŞ Xəzinədarlığının bazar ertəsi açıqladığı məlumatlara görə, 2023-cü ilin iyun ayında xarici investorların ABŞ istiqrazlarına sahiblik həcmi azalıb, ən çox azalma Yaponiya və Çində qeydə alınıb.

2. AI sənaye zəncirində istiqraz buraxılışı və maliyyələşmə tələbinin kəskin artması: Amazon, Alphabet, NVIDIA, AMD və digər şirkətlər məlumat mərkəzləri və hesablama infrastrukturunun kapital xərcləri üçün iri məbləğli, uzunmüddətli dollar istiqrazlarını sıx şəkildə buraxır. 2026-cı ilin avqust ayının əvvəlindən etibarən, ABŞ-ın ən böyük bulud və AI texnologiya nəhənglərinin illik dollar istiqraz emissiyaları artıq 220 milyard dolları ötüb. Son günlərdə NVIDIA daha 500 milyard dollarlıq maliyyə sazişinə imza ataraq, uzunmüddətli aktivlərin təklifi ilə bağlı bazar narahatlıqlarını daha da artırıb. İstiqraz investorları bu potensial şərti borcların gələcəkdə real olaraq bazara təsirindən ehtiyat etməyə başlayıblar.

II. Növbəti əsas zaman nöqtələri:11 noyabrda keçiriləcək ara seçkilər

Gələcəyə baxdıqda, 2026-cı il 3 noyabr ABŞ ara seçkiləri ABŞ-ın maliyyə xəttini və nəticədə uzunmüddətli istiqrazların dinamikasını müəyyən edən əsas dəyişən olacaq.

Bazarın ümumi gözləntilərinə görə Respublikaçılar böyük ehtimalla Senatı əldə saxlayacaq, ancaq Nümayəndələr Palatasının taleyi qeyri-müəyyəndir: Demokratlar yalnız 3 yer qazanmaqla Nümayəndələr Palatasında çoxluq əldə edə bilərlər.

Mövcud bazar qiymətlənməsinə əsasən, bölünmüş hökumət əsas ssenaridir. Bu şəraitdə uzunmüddətli faiz dərəcələrinin artım təzyiqi azala bilər və ABŞ istiqrazlarının gəlir əyrisi yastılaşa bilər.

III. Xülasə

1. Qısamüddətli perspektivdə, büdcə təklifi və AI şirkətlərinin maliyyələşdirmə təzyiqləri ABŞ-ın uzunmüddətli istiqraz gəlirlərinin yüksək səviyyədə qalmasına səbəb olur.

2. Əgər ara seçkilər nəticəsində bölünmüş bir konqres yaranarsa, bu, büdcə gözləntilərini yumşaldacaq və hazırda uzunmüddətli istiqrazlara sərmayə qoyma dəyəri daha aydın görünür.