ABŞ-da özəl kreditlər üzrə defolt səviyyəsi tarixi maksimuma çatıb, sənaye və səhiyyə sektorlarında təzyiqlər artıb, proqram təminatı sektoru isə nisbətən sabit performans göstərir.

Fitch Ratings-in cümə axşamı yayımladığı hesabatdan məlum olub ki, bu ilin ikinci rübündə ABŞ-ın özəl kredit bazarında defolt səviyyəsi artmağa davam edərək tarixi maksimuma çatıb, bu da yüksək faiz mühitinin yüksək leveraja malik borcalanlara davamlı təzyiq göstərdiyini əks etdirir.

Fitch-in müşahidə etdiyi təxminən 1,300 ABŞ özəl kredit borcalanı arasında ikinci rübün sonuna kimi son 12 ayda özəl kreditdə defolt səviyyəsi 6%-ə yüksəlib, bu da birinci rübdə müəyyən olunmuş 5,7%-lik rekord göstəricidən yuxarıdır. İkinci rübdə Fitch ümumilikdə 32 özəl kredit defoltu qeydə alıb, bunlardan 20-si yeni defoltdan ibarətdir və bununla da ümumi defolt edən müəssisələrin sayı 84-ə çatıb.

Hesabatda qeyd olunur ki, ikinci rübdə baş verən defolt hadisələri arasında borcun müddətinin uzadılması artıq fiziki faiz ödənişi və faiz ödənişinin təxirə salınmasından əsas defolt forması kimi önə çıxıb. İkinci rübdə qeydə alınan 32 defolt hadisəsinin yarıdan çoxu müxtəlif formalı borc müddəti uzadılması ilə bağlıdır ki, bu da daha çox borcalanın qısa müddətli borc ödəmə təzyiqlərini yüngülləşdirmək üçün borcun müddətini artırmağa üstünlük verdiklərini göstərir.

Fitch-in Şimali Amerika özəl kredit rəhbəri Lyle Margolis bildirib ki, ilin əvvəlində bazar Federal Ehtiyat Sisteminin faiz dərəcələrini endirməyə başlayacağını və M&A fəaliyyətinin canlandığını gözləyərək, özəl kredit defolt səviyyəsinin tədricən azalacağı proqnozlaşdırılırdı. Lakin indi bazar yenidən faiz artımı gözləntilərini qiymətləndirdiyindən və M&A bazarı durğunluğunu davam etdirdiyindən, bu ilin qalan müddətində də özəl kredit defolt səviyyəsinin yüksək olaraq qalacağı proqnozlaşdırılır.

Sənaye baxımından, sənaye və istehsalat sektoru defolt riski baxımından ən yüksək sahələrdəndir. İkinci rübün sonuna kimi bu sektorda özəl kredit defoltu 10,4%-ə yüksəlib, bu isə birinci rübdəki 5,9%-lə müqayisədə xeyli artımdır; səhiyyə sektorunda isə defolt səviyyəsi 6,9%-dən 9,4%-ə yüksəlib və bu da maliyyələşmə təzyiqlərinin davamlı artdığını göstərir.

Müqayisə üçün, süni intellektin (AI) sürətli inkişafı texnologiya sektorundakı rəqabət mühitini yenidən formalaşdırsa da, proqram təminatı sektorunun ümumi kredit vəziyyəti nisbətən sabit qalır. Fitch qeyd edir ki, proqram təminatı sektorunda defolt səviyyəsi cəmi 1,2%-dir, bu yalnız əsas sahələr arasında ən aşağı göstəricidir, həm də birinci rübdəki 2,3%-dən daha da azalıb; bu da həmin şirkətlərin hal-hazırda nisbətən məhdud kredit təzyiqi ilə qarşılaşdıqlarını göstərir.

Fitch bildirir ki, özünün qlobal özəl kredit bazarına dair ümumi perspektivi hələ də "neytral" olaraq qalır. Bununla belə, hesabatda qeyd olunur ki, Yaxın Şərqdəki vəziyyət, xüsusilə də İranla bağlı gərginliyin inflyasiya risklərini artırması qısamüddətli faiz endirimi gözləntilərini zəiflədib; bu isə yüksək leverajlı borcalanların yaxın müddətdə yüksək maliyyələşmə xərcləri və borc ödəmə təzyiqləri ilə qarşılaşacağı anlamına gəlir.